Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги "Жоопкерчиликтүү бол!" айлыгын баштады, анын максаты 18 жаштан жогорку эркектердин инфекциялык эмес ооруларына байланыштуу тобокелдик факторлорун аныктоо. Ведомствонун өкүлдөрүнүн билдирүүсүнө ылайык, бул кампаниянын максаты – хроникалык оорулардын эрте аныкталышын жакшыртуу жана эркектерди медициналык жардамга убагында кайрылууга түртүү.
Бул демилгени ишке ашыруу үчүн эркектерге жашаган жери боюнча биринчи медициналык-санитардык жардам мекемелеринде профилактикалык медициналык текшерүүлөрдөн өтүү сунушталат. Мындай мекемелерге үй-бүлөлүк медицина борборлору, жалпы врачтык практикалар, үй-бүлөлүк врачтардын топтору жана фельдшердик-акушердик пункттар кирет.
Өткөн кампаниялардын жыйынтыктары боюнча, иш-чаранын жогорку натыйжалуулугун белгилеп кетүүгө болот. 2022-жылы өлкө боюнча 973 миңден ашык эркек инфекциялык эмес оорулар боюнча профилактикалык скринингден өтүштү. Алардын 119,6 миңинде, бул болжол менен 12% түзөт, жогорку кан басымы аныкталды. Ошондой эле 49,6 миң эркектин жүрөк-кан тамыр ооруларынын жогорку тобокелдиги катталды, ал эми дээрлик 60,8 миңинде диабет тобокелдиги аныкталды.
2025-жылы биринчи жолу артериалдык гипертензия диагнозу менен 15 388 адам, ал эми диабет диагнозу менен 7 364 адам катталды. Ошол жылы жүрөк-кан тамыр оорулары Кыргыз Республикасынын чоңдор арасында 16 644 өлүмдүн себеби болду.
“Жоопкерчиликтүү бол!” айлыгы 2019-жылдан бери “Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу” долбоорунун алкагында өткөрүлүп келет, ал Швейцария тарабынан каржыланат. Учурда ал Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин жетекчилиги астында жыл сайын ишке ашырылууда.
Инфекциялык эмес оорулар, алар хроникалык болуп эсептелет, жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, хроникалык респиратордук оорулар жана диабетти камтыйт. Негизги алдын алууга болот деп эсептелген тобокелдик факторлоруна туура эмес тамактануу, тамеки тартуу, алкогольду ашыкча колдонуу жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги кирет.
“Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу” долбоору, Швейцария өкмөтү тарабынан каржыланат, өлкө боюнча элдин ден соолугун жакшыртуу, сапаттуу биринчи медициналык-санитардык жардам кызматтарына тең мүмкүнчүлүктү камсыз кылуу жана ден соолукка пайдалуу жашоо образын илгерилетүү максатында ишке ашырылууда.
