Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги «Жоопкерчиликтүү бол!» аттуу республикалык айлыкты баштаганын жарыялады, ал 18 жаштан жогору эркектердин инфекциялык эмес ооруларына байланыштуу тобокелдик факторлорун аныктоого багытталган.
Бул демилгени ишке ашыруу алкагында министрлик эркектерди жашаган жериндеги биринчи медициналык-санитардык мекемелерге кайрылууга сунуштайт. Бул үй-бүлөлүк медицина борборлору, жалпы врачтык практика, үй-бүлөлүк врачтар топтору же фельдшердик-акушердик пункттар болушу мүмкүн, анда алар профилактикалык консультацияларды өтө алышат.
2025-жылы ушундай кампания учурунда өлкө боюнча 973 миңден ашык эркек инфекциялык эмес оорулар боюнча скринингден өттү.
Алардын ичинен 119,6 миң эркектин (12 пайыз) жогорулаган кан басымы аныкталды. Ошондой эле 49,6 миң эркек (5 пайыз) жүрөк-кан тамыр ооруларынын жогору тобокел тобуна кирсе, болжол менен 60,8 миң (6 пайыз) диабет өнүгүү тобокел тобуна кирди.
2025-жылы 15,4 миң адам биринчи жолу артериалдык гипертензия диагнозу менен катталган, ал эми 7,4 миң адам диабет диагнозу менен катталган. Жүрөк-кан тамыр оорулары Кыргызстандагы чоңдор арасында 16,6 миң өлүмдүн себеби болду.
Бул айлык биринчи жолу 2019-жылы Швейцария тарабынан каржыланган «Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды натыйжалуу башкаруу жана алдын алуу» долбоорунун алкагында башталган. Ошондон бери ал жыл сайын Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин колдоосу менен өткөрүлүп келет.
- Инфекциялык эмес оорулар (ИНО) жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, хроникалык респиратордук оорулар жана диабет сыяктуу хроникалык ооруларды камтыйт. Негизги алдын алууга болот деген тобокелдик факторлоруна туура эмес тамактануу, тамеки чегүү, ашыкча алкоголь колдонуу жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги кирет.
