Кыргызстанда «Жоопкер бол!» аттуу республикалык айлык башталууда, ал 18 жаштан жогору эркектердин инфекциялык эмес ооруларынын тобокелдик факторлорун аныктоого багытталган. Бул тууралуу КР Саламаттык сактоо министрлигинин басма сөз кызматы билдирүү жасады.
Бул демилгени ишке ашыруу үчүн эркектерге жашаган жери боюнча баштапкы медициналык мекемелерге, мисалы, Үй-бүлөлүк медицина борборлоруна, Жалпы практикалык дарыгерлер борборлоруна, Фельдшер-акушердик пункттарга жана башка мекемелерге барып, профилактикалык медициналык кеңештер алууга сунушталууда.
Өткөн жылдагы кампаниянын жыйынтыктары абдан ийгиликтүү болду: өлкө боюнча 973 000ден ашык эркек инфекциялык эмес оорулар боюнча скринингден өтүштү. 119 600 эркектин (12%) жогорку кан басымы аныкталды, ал эми 49 600 эркек (5%) жүрөк-кан тамыр ооруларынын жогорку тобокелдигине туш болду. Ошондой эле 60 800 эркек (6%) диабет өнүгүү тобокелдигинин жогорку деңгээлинде болду.
2025-жылы 15 388 адам биринчи жолу артериалдык гипертензия диагнозу менен катталса, 7 364 адам диабет диагнозу менен катталды. Ошол жылы жүрөк-кан тамыр оорулары Кыргызстандагы чоңдор арасында 16 644 өлүмдүн себеби болду.
Бул айлык биринчи жолу 2019-жылы «Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоорунун алкагында башталган, ал Швейцария өкмөтү тарабынан каржыланат жана ошондон бери жыл сайын КР Саламаттык сактоо министрлигинин көзөмөлүндө өткөрүлүп келет.
Инфекциялык эмес оорулар (ИНО) жүрөк-кан тамыр, онкологиялык оорулар, хроникалык респиратордук оорулар жана диабетти камтыган созулмалуулукка ээ оорулар болуп саналат. Негизги алдын алууга болот деген тобокелдик факторлорго начар тамактануу, тамеки тартуу, ашыкча алкоголь ичүү жана физикалык активдүүлүктүн жетишсиздиги кирет.
Швейцария тарабынан каржыланган «Кыргызстанда инфекциялык эмес ооруларды эффективдүү башкаруу жана алдын алуу» долбоору өлкөнүн калкынын ден соолугун жана жашоосун жакшыртууга, сапаттуу баштапкы медициналык жардам кызматтарына тең мүмкүнчүлүк камсыз кылууга жана дене тарбиясын жайылтууга багытталган. Демилге Кыргызстан боюнча бардык аймактарды камтыйт.
