Сунушталган жаңы өзгөртүүлөрдүн арасында алкоголдун же наркотиктердин таасири астында транспорт каражаттарын башкарган айдоочулар үчүн жоопкерчиликти күчөтүү кирет. Ошондой эле мопеддерди башкаруу үчүн A1 категориясындагы айдоочулук күбөлүк алуу талабы киргизилет.
МБК жолдордо коопсуздукту жакшыртууга жана мопеддерди пайдаланууну уюштурууга багытталган демилгелерди колдосо да, адистер жаңы нормаларды ишке ашыруу алдын ала чараларсыз социалдык-экономикалык оор көйгөйлөрдү жаратышы мүмкүн экенин эскертет.
****
Курьердик кызматтардын өкүлдөрүнүн маалыматына ылайык, Кыргызстанда 7 миңден ашык курьер бар, алар мопеддерди жана күчү аз транспортту заказдарды аткаруу үчүн колдонушат. Бул кызматтар ресторандардын, дүкөндөрдүн жана дарыканалардын ишин камсыздоодо маанилүү роль ойнойт, шаардык логистиканын маанилүү аспектин түзөт. Көпчүлүк курьерлер үчүн мопеддер — бул жөн гана транспорт эмес, ошондой эле киреше табуу каражаты, анын ичинде студенттер жана толук эмес жумуш менен иштеген адамдар үчүн.Адистер жаңы эрежелердин кескин киргизилиши көптөгөн жарандардын жумушсуз калуусуна терс таасир этиши мүмкүн экенин белгилешет. Бул миңдеген курьерлердин кирешесинин төмөндөшүнө, чакан жана орто бизнес үчүн жеткирүү чыгымдарынын жогорулашына, ошондой эле логистиканын кымбатташынын натыйжасында товарлар жана кызматтардын баасынын көтөрүлүшүнө алып келиши мүмкүн. Мындан тышкары, мындай өзгөртүүлөр кызмат көрсөтүү тармагындагы жумуш орундарын кыскартууга жана салык түшүүлөрүнүн төмөндөшүнө алып келиши мүмкүн.
МБК ошондой эле билим берүү инфраструктурасынын жетишсиздиги маселесин белгилейт. Мопеддерди башкаруу үчүн A1 категориясындагы айдоочулук күбөлүктү милдеттүү түрдө киргизүү сунушталууда, бирок өлкөдө бул категория боюнча айдоочуларды даярдай турган бир нече авто мектептер гана бар. Бул учурдагы курьерлер үчүн зарыл болгон документтерди алуу кыйынчылыктарды жаратат, бул аларды иштөө мүмкүнчүлүгүнөн убактылуу ажыратып коет.
Ошондой эле, көптөгөн мопеддер өлкөгө милдеттүү каттоонун жоктугу учурунда киргизилгенин жана алардын ээлеринин техникалык паспорттору жана башка документтери жок экенин белгилөө маанилүү.
Специальный легализация механизмдери жок болгондуктан, мопеддердин ээлери өз транспорт каражаттарын каттоодон өткөрө алышпайт, эгерде жаңы эрежелерге ылайык келүүнү каалашса.Адистер бул мопеддердин мыйзамсыз пайдаланылышынын көбөйүшүнө жана айыппулдардын санынын өсүшүнө алып келиши мүмкүн экенин эскертет, ошол эле учурда жолдордо коопсуздукту чыныгы жакшыртууну камсыз кылбайт.
Жаңы нормаларды киргизүү үчүн көбүрөөк ийкемдүү мамиле кылуунун мисалы катары, МБК Казакстандын тажрыйбасына шилтеме берет, анда мопеддерди милдеттүү каттоо жөнөкөйлөтүлгөн процедура менен өткөн. Казакстанда каттоо үчүн болгону жеке күбөлүк жана транспорт боюнча документтер талап кылынган, ал эми алардын жоктугунда — техникалык мүнөздөмөлөрдүн сүрөттөлүшү. Бул терс кесепеттерди минималдаштырууга жана транспортту легалдаштырууга мүмкүндүк берди.
Международдык бизнес кеңеши жаңы талаптардын күчүнө кириши үчүн 12 айдан кем эмес өтүү мезгилин киргизүүнү сунуштайт, ал убакыт ичинде жаңы талаптар айыппулдарсыз иштейт. Ошондой эле, мыйзам күчүнө киргенге чейин киргизилген мопеддерди каттоонун жөнөкөйлөтүлгөн процедурасын иштеп чыгуу сунушталууда жана ээлерине A1 категориясындагы айдоочулук күбөлүктөрдү алуу үчүн убакыт берүү керек.
"Жаңы эрежелерди этап-этабы менен киргизүү жол кыймылынын коопсуздугун жогорулатууга, жумуш орундарын сактоого жана жарандар менен бизнес үчүн керексиз административдик жүктөмдү болтурбоого мүмкүндүк берет", - деп билдирет Международдык бизнес кеңеши.
МБК мамлекеттик органдар менен бул тармакта жөнгө салууну жакшыртуу боюнча диалогду улантууга даяр.
