Укук коргоочулар: Ирандагы нааразылык акцияларында каза болгон адамдардын саны 500дөн ашты

Ирандагы көчөлөрдөгү нааразылык акциялары. Фото UGC.
АКШда жайгашкан HRANA укук коргоо тармагы тарабынан жарыяланган маалыматка ылайык, Ирандагы өкмөткө каршы нааразылык акцияларында курман болгондордун саны 538 адамга жетти. Бул маалымат 11-январда айтылган, ал эми мурда 203 адамдын өлгөнү тууралуу кабарланган, DW билдирет.

8-январдан тарта Иран бийликтери интернетти толугу менен жабуу чечимин кабыл алышты, бул өлкөдөн маалымат алууну кыйла кыйындатты, жана бул режим 70 сааттан ашык убакыттан бери уланууда. DW журналисттери Ирандагы окуялар тууралуу маалымат алуунун жалгыз жолу Starlink спутник байланыш системасы болуп калганын билдиришет. Иран бийликтери биринчи жолу дрондорду патрулдоо үчүн колдонуп, нааразылык билдиргендерди абадан аныктоого мүмкүнчүлүк алышты. Курмандыктар жана кармалгандардын так саны азырынча жеткиликтүү эмес.

Журналисттер күч структураларынын нааразылык акцияларына болгон реакциясы күндөн-күнгө күчөп жатканын белгилешет, анткени азыркы акциялар өлкөдөгү мурдагы нааразылык толкундарынан кескин айырмаланат.

Репрессиялардын масштабына, расмий адамдардын коркунучтуу билдирүүлөрүнө жана мамлекеттик маалымат каражаттарынын тонусуна караганда, кырдаал толугу менен башкача болуп, бийликтер үчүн күтүлбөгөн жагдайга айланды.

Ошондой эле, медициналык мекемелер да жабыркагандар үчүн коопсуз жерлер эмес экендиги маалымдалууда. "Жаракат алгандарды коопсуздук күчтөрү уурдоо коркунучу жогору. Кээ бир учурларда алар өлгөн туугандардын денелерин кайтаруудан баш тартышат", - деп белгилейт DWнин бир кабарчысы.

Иран жетекчилигине каршы массалык нааразылык акциялары 2025-жылдын 28-декабрынан бери уланууда. Коопсуздук күчтөрүнүн катаал чараларына жана интернеттин жабылышына карабастан, миңдеген адамдар Тегерандын жана башка ири шаарлардын көчөлөрүнө чыгышууда. Нааразычылык билдиргендер кастрюлдарды ургулап, "Хаменейге өлүм" деген ураандарды айтып жатышат, бул Ирандын жогорку лидери аятолла Али Хаменейге карата айтылууда, ал эми автоунаа айдоочулары колдоо билдирүү үчүн сигнал беришүүдө.

10-январда Ислам революциясынын коргоо корпусу (КСИР) нааразылык акцияларын басууга даяр экенин билдирди. Алар мамлекеттик коопсуздукту камсыз кылуу "кызыл сызык" экенин белгилешип, армия "улуттук кызыкчылыктарды, стратегиялык инфраструктураны жана коомдук менчикти" күч колдонуп коргой турганын мамлекеттик телеканалдан билдиришти.