Фон дер Ляйендин айтымында, Европа мыйзамдуу нааразычылыктарды басууну катуу айыптап, эркиндикти талап кылган ирандыктарга биримдик билдирет. "Тегеран жана дүйнөнүн башка шаарларындагы каарман адамдар сөз эркиндиги, чогулуштар, жүрүү жана коркпостон жашоо укугун талап кылышууда," - деп жазды ал.
Еврокомиссиянын башчысы ошондой эле бийликти дароо бардык кармалгандарды бошотууга, интернетке кирүүнү калыбына келтирүүгө жана адам укуктарын урматтоого чакырды.
Ирандагы нааразычылыктар 2025-жылдын 28-декабрында башталган, ал кезде Тегерандын борбордук базарындагы дүкөн ээлери экономикалык абалдын начарлашына каршы нааразычылык билдирүү үчүн соода жайларын жапкан. Убакыттын өтүшү менен нааразычылык акциялары башка ири шаарларга да жайылган.
30-декабрда нааразычылар менен полициянын ортосундагы биринчи кагылышуулар тууралуу маалыматтар келип түштү, анда көз жашын агызуучу газ колдонулган. Арадан убакыт өтүп, нааразычылыктар саясий мүнөзгө өтүп, катышуучулар өлкөнүн руханий лидери Али Хаменейге каршы ураандарды айта башташты.
Кыйынчылыктардын көбөйүшү менен нааразычылыктар башаламандыкка айланган. Тегеран мэри Алиреза Заканинин маалыматына караганда, 9-январь түнүндө 50дөн ашык банк жана бир нече мамлекеттик мекемелер өрттөлгөн, ошондой эле 30дан ашык мечит талкаланды.
Башаламандыкка жооп катары бийлик борбордун көчөлөрүндө көзөмөлдү күчөтүп, интернетке кирүүнү чектеди. HRANA укук коргоо агенттигинин маалыматына ылайык, 9-январга карата нааразычылыктардан кеминде 65 адам, анын ичинде 50 нааразычы жана 15 коопсуздук кызматкери каза болгон, 2300дөн ашык адам кармалган.
Эң көп курмандыктар 8-январь кечинде катталган, ошол күнү 11 тынч жаран, анын ичинде бала жана Эсферайен шаарынын прокурору сыяктуу бир нече укук коргоо органдарынын өкүлдөрү каза болгон.
Али Хаменей мурда нааразычыларды "ачкычтар" деп атап, алар өлкөгө зыян келтирип жатканын билдирген.
