Иранда нааразылыктар уланууда. Аятолла Хаменеи нааразычылыкты «Трампка жагууга» аракет кылууда деп айыптады.

9-январда Тегеранда, Ирандын башка шаарларында болгон сыяктуу, массалык нааразычылык акциялары өттү. AFP агенттиги тарабынан тастыкталган видеолордо, Саадатабад районунда нааразычылык билдиргендер кастрюлдарды уруп, «Хаменейге өлүм» сыяктуу ураандарды кыйкырып жатышканын көрсөтүүдө. Deutsche Welle маалыматтарына ылайык, бийлик борбордун көчөлөрүндө көзөмөлдү күчөтүп, негизги магистралдарга 10 метр аралыкта блокпостторду орнотууда, ал жерде куралчан күчтөр дежурлашууда. Ал арада Тегерандын мэри Алиреза Закани нааразычылыктардан улам 50дөн ашык банк жана бир нече мамлекеттик мекемелер өрттөлүп, 30дан ашык мечиттин талкаланып кеткенин билдирди.

Ирандагы Адам укуктары борборунун (CHRI) маалыматы боюнча, Тегеран, Мешхед жана Карадже шаарларындагы ооруканалар жаракат алган адамдар менен толуп кетүүдө. HRANA укук коргоо агенттиги нааразычылык акциялары учурунда кеминде 62 адамдын, анын ичинде 14 коопсуздук кызматкери жана 48 нааразычылык билдирген адамдын өлгөнүн билдирүүдө, ошондой эле 2300 акция катышуучусу кармалган.

Ирандын жогорку лидери, аятолла Али Хаменеи, телевизор аркылуу сүйлөгөн сөзүндө, нааразычылык билдиргендердин Дональд Трампка, АКШнын президентине жагууга аракет кылып жатканын айтты. Ал «Тегеранда жана башка жерлерде вандалдардын тобу» өз өлкөсүн талкалап, америкалык лидерге жагуу үчүн таштанды контейнерлерин өрттөп жатканын белгиледи.

«Ислам республикасы көптөгөн кымбат адамдардын каны менен түзүлгөн, жана ал аны четке каккандарга баш ийбейт», — деп кошумчалады Хаменеи.

Ирандын БУУдагы элчиси Амир Саид Иравани да АКШ жана Израилди абалды дестабилизациялоодо айыптады, тынч нааразычылыктарды зомбулукка айландырууда, деп билдирет Reuters.

Ал арада Трамп акыркы билдирүүлөрүндө Иран бийлигине нааразычылык билдиргендерге зомбулук көрсөтө турган болсо, катуу чараларды көрүү менен коркутту. «Эгер алар адамдарды өлтө баштаса, биз аларга катуу сокку урууга даярбыз», — деди ал радиоинтервьюда.

Уюштуруучулар Трамп нааразычылык билдиргендерди колдоого даяр экенин билдирген. 1979-жылы кулатылган шах Реза Пехлеви, Трампты нааразычылык билдиргендерге жардам берүүгө чакырып, социалдык тармакта X: «Урматтуу президент, болуп жаткан окуяларга көңүл буруп, аракет кылууга чакырам», — деп жазды. Ал ошондой эле адамдардын көчөгө чыгып, эркиндик үчүн күрөшүүгө даяр экенин кошумчалады.

Ирандагы нааразычылыктар 28-декабрда Тегерандын негизги базарында башталып, 13-күнгө чейин уланууда. Алгач нааразычылык билдиргендерге дүкөн ээлери жана студенттер кошулуп, улуттук валютанын баасынын төмөндөшүнө жана баалардын өсүшүнө нааразы болушту. Нааразычылыктар башталгандан кийин Ирандын Борбордук банкынын жетекчиси Мохаммад Фарзин кызматтан кетти, ал эми экономикалык талаптар саясий ураандарга айланды.

Мындай масштабдагы акыркы нааразычылыктар 1979-жылдагы ислам революциясынан бери эң ири толкундоолорго себеп болгон Махса Аминин өлүмүнөн кийин үч жыл мурун болгон.