БУУнун жаңылыктар кызматынын маалыматына ылайык, дүйнөдө мектеп жашындагы ар бир алтынчы бала билим алууга мүмкүнчүлүк албай жатат, жана үч окуучудан болгону экөө гана орто билимди аяктайт.
Отчетто 2015-жылдан бери бардык региондордо билим берүү мекемелерине баруунун прогресси жайлап жаткандыгы белгиленет. Дүйнөдө 16% дан ашык балдар конфликттик аймактарда жашайт, бул мектепке барбай жаткан балдардын чыныгы саны расмий маалыматтардан кыйла жогору экенин көрсөтөт.
Эң оор абал Жакынкы Чыгышта байкалууда, анда туруктуу конфликттер көптөгөн билим берүү мекемелерин жабууга алып келип, миллиондогон балдарды окуу мүмкүнчүлүгүнөн ажыратып, билим алууда артта калуу коркунучун жаратты.
Темага ылайык окуңуз Дүйнөнүн төрт бурчу. Онлайн мектеп "Тунгучка" 1,5 миң окуучу кабыл алынды
Бардык кыйынчылыктарга карабастан, отчетто акыркы жылдардагы билим берүү тармагындагы оң жетишкендиктер да белгиленет. Кээ бир өлкөлөр 2000-жылдан бери мектепке барбай жаткан балдардын деңгээлин 80% га кыскартууга жетишти. Мисалы, Мадагаскарда жана Тогода балдар арасында, Мароккодо жана Вьетнамда өспүрүмдөр арасында, Грузияда жана Түркияда жаштар арасында.
Азербайжанда беш жаштагы балдардын мектепке чейинки билим алуусу 2016-жылы 25% дан 2021-жылы 92% га чейин өстү, бул шаар жана айыл ортосундагы жеткиликтүүлүктөгү айырманы кыйла кыскартты.
Өзбекстан да жетишкендиктерди көрсөтүүдө: мектепке чейинки билим берүү 7 жылда үч эсе өстү, жана өкмөттүк чаралар борбор менен башка региондордун арасында балдар бакчаларына жеткиликтүүлүктөгү диспропорцияларды жоюуга жардам берди.
2024-жылга карата жалпы окуучулардын саны 1,4 миллиард адамды түзөт, ал эми башталгыч жана орто билимге глобалдык жеткиликтүүлүк 2000-жылдан бери 30% га өстү. Мектепке чейинки билим алууга жеткиликтүүлүк 45% га, ал эми орто билимден кийинкиге 161% га өстү. Бул ар бир 60 секунд сайын 25тен ашык баланын билим алууга мүмкүнчүлүк алат дегенди билдирет. Башталгыч жана орто билимде жыныстардын айырмасы дээрлик жоюлган.
Кытайда жогорку билимге жеткиликтүүлүк да кыйла өстү: 1999-жылы 7% дан 2024-жылы 60% дан ашыкка чейин.
Темага ылайык окуңуз 2025-жылы үч өлүм: изилдөө КР мектептериндеги зомбулук масштабын көрсөттү
Отчетто дүйнө жүзү боюнча билим берүү системаларында инклюзивдүүлүк принциптерине болгон берилгендик күчөп жаткандыгы белгиленет.
Чыгыш Европа, Борбордук Азия жана Түштүк Кавказ өлкөлөрүндө "медициналык модель" инвалиддуулукка карата инклюзивдик билим берүү ыкмаларына өтүү байкалууда. Отчетко ылайык, 2005-жылы атайын мекемелерде билим алып жаткан инвалид балдардын үлүшү 78% дан 2024-жылы 29% га чейин төмөндөгөн.
Ошол эле учурда, эч кандай жеке чара билим алууга жалпы жеткиликтүүлүктү камсыздай албайт. Жергиликтүү шарттарды эске алган жана фактический маалыматтарга негизделген комплексдүү мамиле зарыл.
