11-мартта Бишкекте маанилүү окуя болуп өттү, анда Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүктүрүү Программасы (БУУ ӨП) Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигине "Климаттык кутуча" деп аталган жаңыланган окуу комплекттерин тапшырды. Иш-чарага мамлекеттик органдардын өкүлдөрү, дипломаттар, мугалимдер жана окуучулар катышып, экология боюнча билимдердин билим берүү процессине кандай таасир этээрин көрсөтүштү.
Жаңы жабдуулар кыргыз жана орус тилдеринде окуу куралдарын, оюн комплекттерин жана педагогдор үчүн методикалык жетекчиликтерди камтыйт. Проекттин алкагында инклюзивдик жакындоолорго өзгөчө көңүл бурулду. Кыргызстан БУУ ӨП глобалдык тармагында адаптацияланган Easy-to-Read форматында жана Брайль шрифтинде материалдарды иштеп чыккан биринчи өлкө болуп калды, бул өзгөчө билим берүү муктаждыктары бар балдар үчүн климаттык билим берүүнү камсыз кылууда маанилүү кадам болду.
Александра Соловьева, Кыргыз Республикасындагы БУУ ӨПнин туруктуу өкүлү, өз сөзүндө Билим берүү министрлигине жана бардык өнөктөштөргө көп жылдык кызматташтык үчүн ыраазычылык билдирди.
"Окуучулар тарабынан сунушталган инициативалар чындап эле шыктандырат. Биз дагы ишке ашырууну күтүп жаткан көптөгөн идеяларды көрдүк. Бул келечектеги кесиптерди калыптандырууга жана өлкөдөгү климаттык маселелерди колдоого жардам берет. Биз 2030-жылга чейин климаттык билим берүү жана жаштардын ишкердигин колдоону улантабыз", - деп баса белгиледи ал.
Республикалык педагогикалык квалификацияны жогорулатуу институтунун директору Алмазбек Токтомаметов да сөз сүйлөп, мектеп программасына экологиялык темаларды киргизүү Кыргызстандын туруктуу өнүгүүсүнө жана коопсуздугуна маанилүү салым экенин белгиледи. "Климаттык кутуча" мугалимдерге керектүү инструменттерди, ал эми окуучуларга жеткиликтүү практика берет", - деп кошумчалады ал.
Иш-чаранын кульминациясы "Климаттык кутуча иште" интерактивдүү көргөзмөсү болду, анда мектеп командалары өздөрүнүн экологиялык чечимдерин сунушташты:
- № 64 орто мектеп катышуучуларды "Топурактагы биологиялык процесстерге негизделген альтернативдүү энергия" долбоору менен таң калтырды, анда жамгыр червяктарын кыймылдатуу лопасттарды кыймылдатып, телефонду заряддоого жетиштүү электр энергиясын өндүрөт. Балдар ошондой эле "Жандык отел" жана организмди пластиктен тазалоо үчүн нано-таблетка концепциясын сунушташты.
- № 65 орто мектеп Climate-class долбоорун көрсөттү: теплицалардагы параметрлерди мониторингдөө системасы жана класстар үчүн CO₂ датчиги. Бул прибор углекислота деңгээлин көзөмөлдөп, нормадан ашканда экрандын түсүн кызылга өзгөртүп, үн сигналын чыгарат, бул болсо бөлмөлөрдү убагында желдетүүгө мүмкүндүк берет.
- № 94 орто мектеп калдыктарды сорттоо жана кайра иштетүү боюнча иштеп жаткан моделин көрсөттү.
Катышуучулар ошондой эле алган билимдери тууралуу өз таасирлерин бөлүштү. № 94 мектептин окуучусу Нурасыл Абдыжапаров климаттык тема мурда кыйын жана алыс көрүнгөнүн, бирок "Климаттык кутуча" ага айлана-чөйрөдөгү өзгөрүүлөр Кыргызстандын ар бир тургуну үчүн кандай таасир этээрин түшүнүүгө жардам бергенин айтты. Талас облусунун география мугалими Ангела Ганюк, окутууда междисциплинардык жакындоо окуучулардын активдүү кызыгуусун жаратат жана алардын дүйнө таанымын кеңейтет деп белгиледи.
"Климаттык билим берүү үчүн ЦУР жана климат боюнча аракеттерди илгерилетүү" долбоору БУУ ӨП тарабынан Орусиянын Трасттык фонду тарабынан колдоого алынып ишке ашырылууда.
Маалымат үчүн: "Климаттык кутуча" республикада 2016-жылдан бери ишке киргизилүүдө. Эгерде башында долбоорго 21 мектеп гана катышса, бүгүнкү күндө программа өлкөнүн дээрлик бардык орто билим берүү мекемелерин камтып, билим берүү системасынын маанилүү элементи болуп калды.
