Гренландияны аннексиялоо. Трамп 1-февралдан баштап Европанын сегиз өлкөсүнө бажы салыктарын киргизет

1-февралдан 2024-жылдан баштап Дональд Трамп Гренландия боюнча улантылып жаткан талаш-тартыштарга байланыштуу Улуу Британия, Дания жана башка Европа өлкөлөрүнө кошумча бажы салыктарын киргизүү жөнүндө жарыялады. Бул маалыматты ал Truth Social платформасындагы постунда билдирген.
АКШ президентинин айтымында, бажы салыктары «толук жана абсолюттук келишим» жетишилгенге чейин күчүндө болот, бул келишим Гренландияны Америка Кошмо Штаттарынын сатып алуусун камтыйт.
Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерланд жана Финляндиядан жөнөтүлгөн бардык товарларга 10% бажы салыгы киргизилет, ал эми 1-июндан баштап бул салык 25% га жогорулайт.
«Кытай жана Россия Гренландияны ээлеп алууга аракет кылышууда, ал эми Дания бул боюнча эч нерсе кыла албай жатат. Учурда аларда коргоо үчүн болгону эки ит унаасы бар. Трамптын жетекчилигинде гана Америка Кошмо Штаттары бул оюнга ийгиликтүү катыша алат! Бул ыйык жерге эч ким тийе албайт, айрыкча биздин өлкөнүн жана бүт дүйнөнүн улуттук коопсуздугуна байланыштуу», — деп белгиледи Трамп.
Ал ошондой эле Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Улуу Британия, Нидерланд жана Финляндия «Гренландияга так эмес ниеттер менен келишкенин» жана «өтө кооптуу оюн» ойноп жатышканын баса белгиледи.
«Бул потенциалдуу коркунучтуу кырдаалды тез жана кошумча суроолорсуз жыйынтыктоо үчүн чечкиндүү чараларды көрүү зарыл», — деп кошумчалады ал.
Трамптын демилгесине жооп катары Данияда жана өзү аралда нааразычылык акциялары өттү.
АКШ Конгрессинде «Гренландияны аннексиялоо жана ага штат статусун берүү» боюнча мыйзам долбоору каралып жатканын белгилөө маанилүү. Бул документте президентке Гренландияны Америка Кошмо Штаттарынын аймагы катары сатып алуу үчүн «керектүү бардык чараларды» көрүүгө мүмкүндүк берет деп жазылган.
Мурда Трамп АКШ «кайсы бир жол менен» Гренландияны контролго алат деп билдирген. Ал биринчи президенттик мөөнөтүндө аралды сатып алууну сунуш кылган, ал эми 2025-жылдын мартында аннексиялоо мүмкүнчүлүгүнө ишенерин айтып, Копенгагенге соода бажы салыктарын киргизүү менен коркуткан.
Гренландия Даниянын курамындагы автономдуу аймак болуп саналат. 1951-жылы Вашингтон жана Копенгаген аралды коргоо боюнча келишимге кол койгон, бул келишим НАТО боюнча милдеттенмелерди толуктап, АКШны Гренландияны мүмкүн болгон агрессиядан коргоого милдеттендирет.