Азыркы учурда «Мухаммед Али атындагы боксду жандандыруу актысы» боюнча талкуу өзгөчө актуалдуу. Көпчүлүк добуш менен Өкүлдөр палатасынын комитетинен өткөн мыйзам долбоору Конгресске жөнөтүлдү. Эгер президент Дональд Трамп кабыл алып, кол койсо, Zuffa Boxing рейтингдерди түзүү, титулдарды берүү жана UFC сыяктуу мушкерлер менен эксклюзивдүү келишимдер түзүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болот.
Бул мыйзам эмне?
2000-жылы америкалык конгресс тарабынан кабыл алынган мыйзам профессионал боксчулардын укуктарын коргоого багытталган. Анын түзүлүшүн активдүү колдогон Мухаммед Али бул ишке катышкан эмес. Бул мыйзам боксчуларды промоутерлердин жана уюмдардын адал эмес практикаларынан коргойт. Ал башка спорт түрлөрүндө бар профсоюздарга альтернатива болуп кызмат кылат. Мындан тышкары, ал промоутерлерден финансылык маселелерде ачык болууну жана боксчулардын кызыкчылыктарын эске алууну талап кылат. Ошондой эле бокс комиссияларынын көзөмөлдөө үчүн жоопкерчилиги каралган, бул бир адамдын промоутер жана менеджер функцияларын бириктирүүсүнө жол бербейт. Бул тармакта адилеттүүлүктү камсыз кылышы керек.
Мыйзамдын иштелип чыгышына объективдүү эмес рейтингдер жана Дон Кинг менен WBCнин башчысы Хосе Сулейман сыяктуу фигуралардын катышуусундагы коррупциялык схемалар себеп болду. Ошондой эле боксчулардын ден соолугун көзөмөлдөөнүн жетишсиздиги боюнча кооптонуулар айтылган — Али мыйзамы медициналык комиссиялардан өтүүнү талап кылса да, спортчулар үчүн камсыздандыруу же компенсацияларды камсыз кылбайт.
Дана Уайт бокс моделин UFCга жакындатууга ниеттенүүдө. Ал ашыкча салмак категорияларын жана көптөгөн титулдарды болтурбоону пландаштырууда, ошол эле учурда өз рейтингин жана гонорарларынын купуялыгын сактап калууну көздөйт. UFCнин мушкерлерге төмөнкү төлөмдөрү үчүн сын-пикирлерге карабастан, Уайт ар биринин өз үлүшүн алат деп билдирет, бул промоушенди кирешелүү кылат. Бирок Али мыйзамы финансылык ачыктыкты талап кылат, бул Zuffaнын өз кирешелерин көзөмөлдөп, гонорарларды белгилөөсүнө тоскоол болушу мүмкүн.
2016-жылы Али мыйзамын ММАга жайылтууга аракет жасалганын белгилеп өтүү керек. Буга чейин мушкер Марквэйн Маллин мыйзамды аралаш жекпе-жектер үчүн адаптациялоого аракет кылып, UFCга басым көрсөтүүгө аракет кылган. Негизги дооматтар уюмдун рейтингдерге жана титулдук жекпе-жектерди берүүдө таасирине, ошондой эле мушкерлерге башка лигаларда чыгууга уруксат бербеген эксклюзивдүү келишимдерге байланыштуу болгон. Бирок, сотто UFC өз позициясын коргоп калууга жетишкен.
Юрист Эрик Магракен сунушталган өзгөртүүлөр боюнча күмөн саноолорун билдирди: «Али мыйзамы боксчуларды эксплуатациядан жана бул спортто монополиядан коргоо үчүн түзүлгөн. Эгер промоутерлер титулдарды көзөмөлдөп калса, боксчулар осол болуп калат. Жаңы мыйзам долбоору профессионал боксчулар арасында олуттуу кооптонууларды жаратат, анткени ал Али мыйзамы тарабынан камсыздалган кепилдиктерди алсыратат».
Мухаммед Алинин небереси Нико Али Уолш да өзгөртүүлөргө каршы: «Мен Алинин урпагы катары боксчуларды коргогон мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүүгө каршы экенимди билдирем. Менин чоң атам алардын укуктары үчүн күрөшкөн, жана бул мыйзамдын жок кылынуусу промоутерлерге көбүрөөк бийлик берет, бул болсо спортчулардын төлөмдөрүнүн төмөндөшүнө алып келет. Биз бул мыйзамды сактап калууга тийишпиз, анткени боксчулар өз өмүрлөрүн тобокелге салып жатышат».
Ошентсе да, өзгөртүүлөрдү кабыл алуу үчүн көптөгөн негиздер бар. Калифорния штатындагы Атлетикалык комиссия ички талкууларды өткөрүп, мыйзам долбоорун колдоду. Монополия жана гонорарлардын ачыктыгы боюнча кооптонууларга карабастан, алар боксчулардын камсыздандыруу жана башка коргоо чараларынын маанилүүлүгүн белгилешет. Өзгөртүүлөрдү колдогон промоутерлер да бар, мисалы, Том Леффлер жана Кори Рапач.
ТКОнун башкаруу кеңешинин мүчөсү Ник Хан Атлетикалык комиссияга колдоо көрсөткөнү үчүн ыраазычылык билдирди жана Мухаммед Алинин жубайы мыйзам долбоорундагы өзгөртүүлөрдү да колдой турганын белгиледи: «Zuffa Boxing атынан биз Калифорния штатындагы Атлетикалык комиссияга угулгандардын бардыгын кылдат караганы үчүн жана «Мухаммед Алинин боксду жандандыруу мыйзамы» боюнча бир добуштан макулдугун бергендиги үчүн ыраазычылык билдиребиз. Бул сунуш оригинал мыйзамдын жоболорун жокко чыгарбайт жана мушкерлер үчүн көбүрөөк мүмкүнчүлүктөрдү, жогору төлөмдү жана ден соолук менен коопсуздукту коргоонун жакшыраак шарттарын, ошондой эле мелдештерге катышуунун кеңейген мүмкүнчүлүктөрүн камсыз кылат. Ошондой эле, «Мухаммед Алинин боксду жандандыруу мыйзамы» улуу боксчу Лонни Али тарабынан колдоого алынгандыгы маанилүү».
