Жобонун негиздемесинде ар бир жаран саламаттыкты сактоо укугуна ээ экендиги, Конституцияда жазылгандай, белгиленет. Оорулардын санынын көбөйүшү медициналык кызматкерлерге кошумча жүк жаратат жана мамлекеттик саламаттык сактоодо кадрлардын жетишсиздигин күчөтөт.
Жаш адистер, жеке клиникаларга дароо орношуп, практикалык тажрыйбанын жетишсиздигине көп жолу туш болушат, бул кесиптик катачылыктарга жана бейтаптар үчүн терс кесепеттерге алып келиши мүмкүн. Соңку убакта жеке медициналык мекемелерге кызмат көрсөтүүнүн төмөнкү сапаты боюнча арыздардын саны өсүүдө, анын ичинде өлүм менен аяктаган учурлар да бар. 2025-жылы Саламаттык сактоо министрлиги 311 жеке клиниканы текшерип, алардын 147си зарыл уруксатсыз иштеп жатканын, ал эми 220си 13 миллион сомдук жалпы суммада айып пул алганын аныктады.
Министрлик ошондой эле өлкөдөгү жеке клиникалардын саны дайыма өзгөрүп турарын жана ар кандай булактардан алынган маалыматтардын айырмаланарын белгилейт. Учурдагы мыйзамдар жеке медициналык практиканы толук жөнгө салбайт, бул жарандардын саламаттыгына таасир эте турган оор бузулууларга каршы чараларды кабыл алууну кыйындатат.
Жогоруда айтылгандарды эске алып, жобо жеке медициналык ишмердүүлүктү Кыргызстандын ичинде тартипке салууга багытталган.
- Жободогу жеке медицинаны жөнгө салуунун принциптери төмөнкүлөрдү камтыйт:
- бейтаптын коопсуздугун артыкчылыктуу эсептөө;
- ашыкча административдик басымдан качуу;
- ачыктык жана санариптештирүү;
- менчик формасына карабастан, бардык саламаттык сактоо субъекттери үчүн тең укуктар.
Мындан тышкары, министрлик жеке медициналык ишмердүүлүк лицензиянын алкагында жана келишимдин негизинде сапат стандарттарына ылайык жүргүзүлүшү керек экенин баса белгилейт. Бардык субъекттер ачык баа тизмесин жайгаштырып, кызмат көрсөтүүдөн мурун бейтаптарды толук баа тууралуу маалымдашы керек, бул коррупциялык тобокелдиктерди болтурбоого жардам берет.
Жобо ошондой эле жеке практикага кирүү шарттарын, чет өлкөдө билим алган адистерди, ошондой эле бейтаптардын укуктарын жана медициналык уюмдардын милдеттерин аныктайт. Бардык субъекттер бирдиктүү реестрге катталып, мамлекеттик саламаттык сактоо мекемелери үчүн талаптарга ылайык отчет берүүгө милдеттүү.
Мамлекеттик көзөмөл жана байкоо механизмдери, ишкердик эркиндиги принциптерин эске алуу менен, каралган.
