«Кыргыз Республикасынын жол кыймылынын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» деп аталган мыйзам долбоору бир катар маанилүү чараларды камтыйт, бирок бүгүнкү жыйында депутаттар негизинен мопеддерге байланыштуу маселелерге көңүл бурушту.
Учурда жолдордо колдонулуп жаткан скутерлер каттоону талап кылбайт, анткени алардын техникалык мүнөздөмөлөрү — кыймылдаткычтын кубаттуулугу жана күчү — учурдагы нормаларга жооп бербейт. Бул жарандарга мындай транспорт каражаттарын формалдуулуксыз сатып алууга жана пайдаланууга мүмкүндүк берет.
Өзгөртүүлөрдү киргизүү зарылдыгы акыркы жылдарда Кыргызстанда мопеддердин санынын кыйла көбөйүшү менен түшүндүрүлөт, бул болсо өз кезегинде алардын катышуусундагы жол кырсыктарынын көбөйүшүнө алып келди.
Азенбек Козукеев, Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо башкы башкармалыгынын начальниги, өткөн жылы скутерлердин катышуусунда 1 миң 15 Жол кырсыгы катталганын, анын натыйжасында 39 адамдын өмүрү кыйылганын билдирди.
Анын айтымында, мындай кырсыктардын саны жыл сайын көбөйүүдө. Мисалы, ушул жылдын эки айында скутерлердин катышуусунда 25 жол кырсыгы болуп, анын натыйжасында эки адам каза болду.
Депутат Дастан Бекешев мопеддерди легалдаштыруу үчүн өтүү мезгилин киргизүү сунушун айтты, анткени мурда алар каттоого алынбай турган. Бирок анын демилгеси колдоо тапкан жок.
«Мисалы, эгер менин мопедим уурдалса, жана башка бирөө аны каттаса? Эгерде адамда эсепке алуу үчүн документтер жок болсо, эмне кылыш керек? Көптөгөн адамдар жеткирүү тармагында иштешет жана жумушсуз калышы мүмкүн. Ошондуктан легалдаштыруу үчүн мөөнөт жана механизм керек»,
Дастан Бекешев.
Ошондой эле депутат Жумабек Салымбеков бул көз карашты колдоду, өлкөдө курьердик жеткирүү тармагында 10 миңден ашык адам иштээрин белгиледи. Алардын арасында студенттер жана Кыргызстанга кайтып келген эмгек мигранттары да бар. Анын пикиринде, мопеддерди легалдаштыруу үчүн убакыт берүү зарыл.
Депутат Гуля Кожокулова электросамокаттар жана скутерлер менен байланышкан көйгөйлөр негизинен борборго тиешелүү экенин белгиледи. Ал Ички иштер министрлиги автожолдорду көзөмөлдөөгө көңүл буруп жатканын, ал эми скутерлер жана электросамокаттар көп жүргөн жөө адамдардын аймактары тиешелүү көзөмөлсүз калганын айтты. Ал ушул жерлерде көзөмөлдү күчөтүү зарылдыгын баса белгиледи.
Бул боюнча Октябрь Урманбетов Бишкекте атайын полк түзүлгөнүн, анын саны 1000 кызматкерге чейин көбөйтүлгөнүн билдирди. Жол контролдоо кызматы менен кызматташтыкта автожолдордо жана жөө адамдардын аймактарында иштер жүргүзүлүүдө, жана бул көзөмөлдү күчөтүү улантылат.
Музакерелер учурунда мопеддерди башкаруу үчүн «А» подкатегориясын алуу жеңилдейт: «А» категориясындагы окуудан өтүү, медициналык маалымкат берүү жана практикалык экзамен тапшыруу жетиштүү, андан кийин А1 категориясы берилет.
Кыргызстандагы мопеддердин так саны жок, анткени алар каттоого алынбайт. Бирок, Кытайдын Башкы бажы башкармалыгынын маалыматына ылайык, 2024-жылы Кытайдан Кыргызстанга 215 миңден ашык электр самокаттар жана мотоциклдер киргизилген.
