Контрабанда айрым компанияларга пайда алып келет жана жөнөкөй жарандарга таасир этет, - экономист

Ирина Орлонская Эксклюзив
VK X OK WhatsApp Telegram
Кыргызстанда отун контрабандасы экономикалык абалга чоң таасирин тийгизүүдө. Бул тууралуу экономика илимдеринин доктору жана профессор Бейшенбек Ишенов радио программасында билдирди.

Анын айтымында, контрабанда айрым компанияларга белгилүү бир пайда алып келүүдө, бирок ал ошондой эле жөнөкөй жарандардын жашоосуна терс таасирин тийгизет, анткени контрабандалык товарлар легалдуу товарлардан арзан болуп калат. "Бул контролдоону талап кылган маселе. Контрабанда туруктуу көрүнүш болбошу керек — анын артынан көзөмөл орнотулушу зарыл. Болбосо, компаниялар салык төлөөдөн качышат, бул болсо көлөкө экономикага жана "сары" сектордун өсүшүнө алып келет," — деди Ишенов.

Экономист абалды өзгөртүү үчүн катуу көзөмөл системасын түзүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи.

Ал кошумчалады: "Көлөкө жүгүртүүнү азайтуунун натыйжалуу чарасы — маркировка. Бирок аны туруктуу негизде колдоп турууга муктажбыз. Учурда күн сайын 1,5 миллион литр бензин жеке унаалар үчүн гана сарпталууда, корпоративдик автопарктарды эске албаганда. Көзөмөл бул аспектилердин бардыгын камтышы керек, чыныгы керектөө көлөмдөрүн аныктап, мыйзамсыз жүгүртүүнү азайтуу үчүн," — деп түшүндүрдү ал.

Ишенов ошондой эле электр унааларынын өнүгүшү өлкө үчүн стратегиялык маанидеги кадам болушу мүмкүн деп эсептейт.

Анын пикири боюнча, электр унааларын колдонуу бензинге болгон көз карандылыкты азайтып, айлана-чөйрөгө терс таасирин азайтууга жана жарандардын чыгымдарын кыскартууга мүмкүндүк берет. "Электр транспорт жана инфраструктурага кичинекей инвестициялар менен баштаса, бул оң натыйжаны акырындык менен кеңейтүүгө мүмкүндүк берет," — деп кошумчалады ал.

Эксперт технологиялардын тез өнүгүп жатканын белгилеп, мамлекеттик органдар жаңы чечимдерди өлкөнүн энергетикалык системасына активдүү интеграциялоосу керектигин айтты.

Ал түшүндүрдү: "Үй-бүлөлөрдү, көчөлөрдү жана айылдарды электрлештирүү — бул туруктуу өнүгүүгө, жаңылануучу энергия булактарын пайдаланууга жана традициялык отун түрлөрүн керектөөнү азайтууга багытталган кадам."

Акырында, Ишенов контрабанда менен күрөшүү жана альтернативдүү энергия булактарын өнүктүрүү бир убакта болушу керектигин баса белгиледи: "Биринчи кадам — бул рынокту көзөмөлдөө жана ачыктык, экинчи — стратегиялык электрлештирүү."
VK X OK WhatsApp Telegram