Страховдук төлөмдөрдүн төмөндөшү жана «ортомдук айлык акыдан» киреше салыгын кармоо бизнеси кызматкерлерди легалдаштырууга түрттү, - эксперт

Владислав Вислоцкий Эксклюзив
VK X OK WhatsApp Telegram
- «Айсалык» аянтында салык боюнча юрист Каныбек Чериков эмгек укугу боюнча эксперт Эльдар Таджибаев менен өлкөдөгү формалдуу эмес жумушчу орундардын азайышынын себептерин талкуулашты.

Эльдар Таджибаев үч жыл мурун иштеп жаткан калктын 73% формалдуу эмес сектордо эмгек мамилелерин каттоосуз иштеп жатканын белгиледи. Улуттук статистика комитетинин маалыматына ылайык, болжол менен 3 миллион эмгекке жарамдуу жарандан болгону 450 миңи расмий эмгек келишимдерине ээ, ошондой эле 500 миңден ашык жеке ишкерлер жана патент менен иштегендер бар. «Ошентип, 3 миллион адамдын ичинен болгону 2 миллион адам легалдуу иштеп жатат», — деп кошумчалады ал.

Бүгүнкү күндө, эксперттин баамында, расмий жумушка орношкондардын жарымынан көбү иштеп жатат. Бул мамлекеттик органдардын аракеттери менен байланыштуу, анын ичинде камсыздандыруу төлөмдөрүнүн 27,25% дан 12,25% га төмөндөтүлүшү. Бул сумма ичинен жумуш берүүчү 2,25% төлөйт, ал эми жумушчу — 10%.

Таджибаев ошондой эле жумушчулардын легализациясына жардам берген дагы бир себепти белгиледи, ал эми бул орто эмгек акынын негизинде киреше салыгын кармоо практикасы, фактикалык кирешенин ордуна. Мисал катары Бишкектеги абалды келтирди: орто эмгек акы 44 миң сом болсо, салык 4,4 миң сомду түзөт. «Эгер эмгек акы 10 миң сом болсо, анда 1 миң сом кармалат, ал эми 3,4 миң сом кошумчаланат», — деп түшүндүрдү ал.

Эксперттин пикири боюнча, мындай система «эки эселенген бухгалтериянын» тартымдылыгын азайтат жана жумуш берүүчүлөрдү кызматкерлерин каттоого мажбурлайт. «Көптөгөн жумуш берүүчүлөр кайрылып, жашырууга дагы деле болбой турганын айтып, жумушчуларды легализациялоого жардам берүүнү суранышууда. Биз бул маселени активдүү чечип жатабыз», — деп жыйынтыктады Таджибаев.
VK X OK WhatsApp Telegram

Дагы окуңуз: