Пока эч нерсе критикалык эмес: Эксперт Токтогул суу сактагычындагы абал тууралуу

Аналитик жана экологиячы Бактыбек Саипбаев ИА «Кабар»га берген интервьюсунда Токтогул ГЭСиндеги учурдагы суу деңгээли кышкы мезгил үчүн түздөн-түз коркунуч туудурбай турганын белгиледи. Бирок ал ошондой эле келечекте Борбордук Азияда системалуу кризиске алып келиши мүмкүн болгон тынчсыздандырарлык тенденцияларды көрсөттү.
«Токтогул суу сактагычындагы суу деңгээлинин төмөндөшү — бул мыйзам ченемдүү процесс, анткени биз бир нече жылдан бери суу тартыштыгы менен бетме-бет келип жатабыз. Бул убакта электр энергиясына болгон талаптын өсүшү байкалууда, бул суу-энергетикалык балансын тең салмактоону кыйындатат. Мындан тышкары, биз Казакстан жана Өзбекстан алдында вегетация мезгилинде жана жайкы айыл чарба жерлерин сугаруу үчүн суу өткөрүү боюнча милдеттемелерибизди эске алышыбыз керек», — деди ал.
Учурда абал критикалык эмес жана суу сактагычтагы суу деңгээли кышкы мезгилди камсыз кылуу үчүн жетиштүү жогору. Бирок эгер суу тартыштыгы уланса, бул олуттуу көйгөйлөргө алып келиши мүмкүн. Эл аралык адистердин болжолдоруна ылайык, Борбордук Азия узак мөөнөттүү кургакчылык мезгилине кириши мүмкүн.
«Биз Токтогул ГЭСинен кышкы мезгилде суу агымдарын минималдаштыруубуз керек. Кичинекей энергетика бардык көйгөйлөрүбүздү чечүүгө жөндөмдүү эмес, айрыкча кышында, анын потенциалы чектелген учурда. Күн электр станциялары туман учурунда натыйжалуу эмес, ал эми шамал парктары аба ырайына көз каранды», — деп кошумчалады ал.
Саипбаевдин пикири боюнча, Кара-Кече көмүр кенинин жанында күчтүү жылуулук электр станциясын куруу туура кадам. «Бул электр энергиясына болгон өсүп жаткан талап менен биздин өндүрүштүк кубаттуулук арасындагы айырманы азайтууга жардам берет деп үмүттөнөм. Бирок жакынкы бир нече жылда дефицитти чечкенден кийин да, экономикалык өсүүнү камсыз кылуу үчүн керектүү энергия запастарын камсыз кыла албайбыз», — деп баса белгиледи эксперт.
«Мен водород жана атомдук энергетика боюнча долбоорлорду кайра жандантуу жана актуалдаштыруу убактысы келди деп эсептейм. Бул булактар тышкы факторлорго таасир этпейт, чоң кубаттуулукту өндүрүүгө жөндөмдүү жана Токтогул суу сактагычынын ресурстарын кышкы мезгилде рационалдуу пайдаланууга мүмкүндүк берет», — деп кошумчалады ал.
Саипбаев ошондой эле «Камбар-Ата – 1» ГЭСинин долбоору тууралуу эске салды, анын курулуш аянтчасында жумуштар жүрүп жатат. Бирок бул долбоорду ишке ашыруу он жылга чейин созулушу мүмкүн жана анын пикири боюнча, бизде ушунчалык көп убакыт болбошу мүмкүн», - деп жыйынтыктады Бактыбек Саипбаев.