
«URECA, Монголиядагы климаттык технологиялар боюнча стартап, гэрлердин (юртов) тургундарын булганыч көмүр электр станцияларынан күн энергиясына өткөрүүдө. Проект Европалык реконструкция жана өнүктүрүү банкынын (ЕБРР) Star Venture программасынын колдоосун алды», — деп билдирет bne IntelliNews басылмасы.
Улан-Батор, анда гэрлердин тургундары жылуулук үчүн көмүр колдонушат, дүйнөдөгү эң булганыч шаарлардын бири болуп калды. ЕБРРдин 10-февралда URECA пилоттук долбоорун колдоо боюнча жарыяланган маалыматтарына ылайык, ар бир үй-бүлө жылына 12ден 13 тоннага чейин углерод диоксидин чыгарат.
ЕБРРдин билдирүүсүнө ылайык, URECA стартапы климаттын өзгөрүшүнө каршы күрөшүү боюнча аракеттерин кеңейтүүгө мүмкүнчүлүк берген стадияга жетти.
«Биз ойлондук: „Эгерде кайра жаралуучу энергия тармагындагы ири компаниялар углерод кредиттерин жарата алса, анда традициялык монгол юрттарынын тургундары көмүрдөн күн энергиясына өтүп, ошол эле нерсени эмне үчүн жасай албайт?“» — деди URECAнын негиздөөчүсү Орчлон Энхцэцэг.
Негиздөөчүлөр Орчлон Энхцэцэг, Амар Баатарцогт жана Өнөрбат Эрдэнэмөнх климаттык өзгөрүүлөргө каршы күрөш адамдардан башталышы керек деп ишенишет, анткени алар эң көп жабыркагандар, бирок жалпы алганда, бул жогорку деңгээлден төмөнгө карай жүргүзүлүшү керек, ЕБРРдин маалыматына ылайык.
2025-жылга чейин URECA дээрлик 200 үй-бүлөнү камтуды пландаштырууда, ал эми 2030-жылга чейин — 100 000ден ашык. Бул углерод диоксидинин чыгымдарын жылына 1,3 миллион тоннага кыскартууга жана Улан-Батордун аба сапатын кыйла жакшыртууга мүмкүндүк берет, бул кээде оор кесепеттерге алып келет.

URECA эки жылдык сыноолордон кийин көмүр колдонгон үй-бүлөлөргө кайра жаралуучу энергия булактарына өтүүгө мүмкүндүк берген, ошол эле учурда бул өтүүнү каржылоону камсыз кылган система түздү.
Орчлон баа негизги фактор экенин белгилеп, команда жеткиликтүү жана ишенимдүү технологияларды түзүүгө басым жасаганын, аппараттык жана программалык камсыздоону өз алдынча изилдөө жана иштеп чыгуу аркылуу ишке ашырганын айтты.
URECAнын инфраструктурасына күн панелдери, инверторлор жана жылыткычтар сыяктуу «арзан жана сапаттуу жабдыктар» кирет, алар энергияны реалдуу убакытта колдонуу мониторингин жүргүзүү үчүн IoT сенсорлору жана жасалма интеллектти камтыган мониторинг жана отчеттуулук технологиялары менен интеграцияланган.
Бул системалар URECAга юрттарды жылуулук менен камсыз кылууга, күн панелдерин жана батареяларды орнотууга, ошондой эле углеродду колдонууну контролдоо үчүн аба сапатын жана башка параметрлерди мониторингдөө үчүн акылдуу сенсорлорду колдонууга мүмкүндүк берет.
Углерод диоксидинин чыгымдарын кыскартуу URECA платформасы аркылуу катталып, монетизацияланат. Ошентип, үй-бүлөлөр өз алдынча өндүрүлгөн углерод кредиттери аркылуу кайра жаралуучу энергия булактарына өтүүнү каржылай алышат, ЕБРРдин маалыматына ылайык.
URECA технологиясы ар бир үй-бүлөнү көзөмөлдөп, башкарууга мүмкүн болгон кичинекей виртуалдык электр станциясына айлантат.
«Үйлөр электр тармагына синхрондошуп, жогорку жүктөм убактыларында жүктөмдү минималдаштырып, тармактагы кыйынчылыктар учурунда өзүн-өзү камсыздай алышат», — деп кошумчалашты билдирүүдө.
перевод: MiddleAsanNews