Бул идеянын пайда болушу жана катышуучулар үчүн мааниси тууралуу фотограф жана урбанист Эльдар Нурманбетов айтып берет.
— Фотодрейф концепциясы кандайча пайда болду? Негизи ушул форматты эмне үчүн тандадыңыз?
— Фотодрейф концепциясы абдан органикалык түрдө пайда болду. Фотографтар үчүн кызыктуу формат керек болчу. Биргелешкен чыгуу мүмкүнчүлүк гана түзбөстөн, адамдарды жакындатат, жалпы ишке тартат.
Башталыштан мурун биз тапшырмаларды сунуштайбыз — сүрөткө тартылышы керек объектилер. Бул катышуучуларды процессине жеңил киришүүгө жардам берген инструмент, тапшырмалар фотодрейфди кызыктуу квестке айлантат. Андан кийин биз алдын ала тандалган жерде чогулуп, процесс кандай өткөнүн талкуулайбыз.
— Бишкек көп учурда транзиттик же «окула элек» шаар катары кабыл алынат. Фотография анын «окулушуна» жардам бере алабы?
— Чындыгында Бишкек көп жагынан «окула элек» бойдон калууда. Бул жерде кызыктуу нерселер көп, айтылбаган окуялар көп! Эгер биз болбосок, ким аларды жазып алат? Кээде адамдар камерадан качышы мүмкүн — бул ыңгайсыздык жана түшүнбөстүктөн улам. Бирок убакыттын өтүшү менен, стрит-фотография кеңири таралганда, ага болгон мамиле дагы чыдамдуу болот.
— Фотодрейф шаарда күнүмдүк чуркоодо көңүлдөн качып кеткен нерселерди көрүүгө кандай мүмкүнчүлүк берет?
— Ал көбүрөөк деталдуу окуяларды ачат. Көпчүлүк адамдар жанынан өтүп кетишет, айланасында эмне болуп жатканын байкабай, ал эми айланасында чыныгы жашоо болуп жатат.
— Бишкекти катышуучулардын көз караштары аркылуу кандайча сүрөттөй аласыз — бул хаотикалык, жандуу, өнүгүп жаткан шаарбы?
— Бул баардыгынын айкалышы жана андан да көп. Заманауи Бишкек — абдан жаш шаар. Ал жаңы гана өнүгүп жатат, өз формасын жана үнүн табууда. Азыркы убакта бул өсүү процессинин учурларын жазып алуу үчүн эң туура убакыт.
— Бул көбүрөөк искусство, эс алуу же шаардык чөйрө менен аң-сезимдүү өз ара аракеттенүү жөнүндөбы?
— Бул, скорее, ушул аспектилердин бардыгын бириктирүү. Катышуучулар шаарды сүрөткө тартып искусство менен алектенишет, бирок биргелешкен форматта процесс кызыктуу болуп калат. Мындан тышкары, бул дагы эс алуу формасы.
— Катышуучулардын объективи аркылуу кайсы шаардык көйгөйлөр көбүрөөк байкалат?
— Ар бир сүрөт — бул бүтүндөй бир окуя, жана адатта ал көп катмарлуу. Анда дайыма көзгө көрүнбөгөн көйгөйлөр пайда болушу мүмкүн. Стрит-фотография социалдык чөйрө менен иштейт, ошондуктан көтөрүлгөн маселелер коомго тиешелүү.
— Фотодрейфтерге кимдер катышат — бул мурунтан эле калыптанган коомбу же ар бир жолу жаңы адамдар келип жатабы?
— Биз негизги коомду түзүү этаптындабыз, бирок жаңы катышуучулар үчүн ачык болууну каалайбыз.
— Фотография боюнча тажрыйбасы жок болсо, катышууга болобу?
— Фотография — бул эң жеткиликтүү искусство түрлөрүнүн бири, ошондуктан катыша алат. Мастерство эмес, көз караш маанилүү.
— Фотодрейфти Бишкек үчүн жаңы формат деп эсептесе болобу?
— Так жооп берүү кыйын, анткени биз жаңы гана баштадык. Мүмкүн, башка окшош демилгелер болгон, бирок биз албетте биринчи болуп жатабыз.
— Качан бул жөн гана сейилдөө эмес, андан да көп экенин түшүндүңүз?
— Бул процесс айланасында комьюнити калыптана баштаганда.
— Фотодрейфтин негизги идеясын кандайча формулировкалайсыз?
— Бул шаардык мейкиндикти биргелешип изилдөө аркылуу стрит-фотографтар коомун бириктирүүнүн жолу.
