Жергиликтүү тургундар февраль айынын башында мал базарынын жабылышынан жана анын башка жерге көчүрүлүшүнөн кийин «блошиный базарга» келгендердин саны эки эсе азайганын билдиришет. Мындан тышкары, сатуучүлөрдүн саны да азайганын шаардыктар белгилешет.
Мурда мал базары «барахолкага» жакын жайгашкан, бул Сокулук, Беловодск жана Бишкектен сатуучүлөрдүн жекшемби күндөрү келип турушуна мүмкүнчүлүк берген. Бул пайдалуу болгон, анткени көптөгөн айыл тургундары базардан акча менен кайтып келип, «барахолкага» киришкен. Бирок азыр «барахолканын» аймагы жарым-жартылай гана толтурулган.
Turmush мурда «Жыйыл» мал базарында, Кара-Балта шаарынан 15 км алыстыкта жайгашкан Бекитай айылында сатылып жаткан жаныбарлардын санынын азайганын жазган.
15-февралда алынган маалыматка ылайык, жаңы мал базарына келгендер айыл чарба жаныбарларынын санынын кыйла азайганын белгилешти. Эгер өткөн жумада райондук айыл чарба башкармалыгынын маалыматы боюнча базарга болжол менен 450 баш іри мүйүздүү мал, 220 ат жана 750 кой менен эчки алып келинсе, бул жолу жалпы саны болжол менен 30% га азайган.
Жаныбарлардын ээси арасында мындай төмөндөөнүн себептери боюнча бир нече божомолдор бар.
Биринчи, көпчүлүк сатып алуу бааларынын өсүшүн күтүшөт. Эттин жөнгө салуу баалары өзгөргөндөн кийин килограммы 680 сомдон 740 сомго чейин жогорулаган, бул фермерлерди оптовый баалардын жогорулашына үмүттөндүрүп, малды сатууну кечиктирүүгө мажбур кылууда.
Экинчи, башка базарлардан келген атаандаштык да өз ролун ойнойт. Кээ бир фермерлер малын Сокулук айылындагы базарга алып барууну артык көрүшөт, ал базар чоң жана жакшы жабдылган деп эсептелет.
Үчүнчү себеп транспорт чыгымдарынын жогорулашы менен байланыштуу. Сатуучүлөр жүк ташуунун наркы жогорулаганын белгилешет. Мурда малды эски базарга жеткирүү болжол менен 500 сомго түшсө, азыр жаңы базарга жеткирүү 1500 сомду түзөт. Ошол эле суммага жаныбарларды Сокулук районунда жеткирүүгө болот.
Сатып алуучулар үчүн да жол киреси кымбаттады. Эгер мурда эски базарга маршруттук такси менен 25 сомго жетсе болот болсо, азыр поездка 100 сомду түзөт. Такси кызматтары да жогорулады — 300 сомдун ордуна жеке айдоочулар 1000 сом талап кылышат.
Базарда жаңы эрежелер да киргизилген. «Ветеринария жөнүндө» мыйзамга ылайык, жаныбарлардын ээлери аларды ташуу жана сатуу учурунда ветеринардык коштоочу документтерге ээ болушу керек. Ветеринардык маалымкатсыз жаныбарларды базарга киргизүүгө уруксат берилбейт.
Мындан тышкары, жаңы базарда соода жыйымын төлөө тартибине өзгөртүүлөр киргизилген. Эми төлөм чыгууда алынат, бул кирүүдө тыгындарды болтурбоого мүмкүндүк берет жана көбүнчө сатып алуучуга төлөнөт.
Мындай өзгөртүү сатуучүлөрдүн жаныбарларды базардын кире беришинде сатууга аракет кылышкан проблемасын чечти, бул жыйымды төлөөдөн качууга мүмкүндүк берди. Эми базарга кирүү акысыз, ал эми эсептешүү чыгууда жүргүзүлөт.
