Мамасалиеванын айтымында, активисттер жалпы прокурорго, ички иштер министри жана омбудсменге ачык кайрылуу жөнөтүшкөн. Бул документте коомчулук өлүм шектүү болгонуна карабастан, Айжанылдын күйөөсү эркиндикте калганы жана анын үй-бүлөсү өзүн-өзү өлтүрүү версиясын жактап жатканына терең нааразычылык билдирет.
«Өзүн-өзү өлтүрүү версиясы олуттуу шектенүүлөрдү жаратат, анткени трагедиядан бир күн мурун Айжаныл энесинен жардам сураган. СМС жана телефондук сүйлөшүүлөрдө ал күйөөсүнүн зомбулугу тууралуу ачык айтып, «үй-бүлөлүк азаптан» кутулууну өтүнгөн. Бул сөздөр өз жанын кыюуну чечкен адамга таандык болбойт; бул жардам сураган кыйкырык», — деп билдиришти укук коргоочулар.
Активисттер ошондой эле Кыргызстандагы аялдардын укуктары боюнча кырдаал критикалык чекитке жеткенин белгилешет.
«2025-жылдын биринчи тогуз айында зомбулук фактысы боюнча 16 миңден ашык кайрылуу катталган жана үй-бүлөлүк чөйрөдө 31 киши өлтүрүү окуясы болгон. Ошол эле учурда берилген коргоо ордерлеринин саны 20 пайызга өскөн, дээрлик 13 миңге жеткен, бирок жалпы 456 кылмыш иши гана козголгон. Бул маалыматтар мамлекеттик коргоо чараларынын натыйжасыздыгын көрсөтөт», — деп айтылат кайрылууда.
Жогоруда айтылганга байланыштуу «Регионалдык жарандык форум» тармагы жалпы прокурорду бул ишти жеке көзөмөлгө алууга, тергөөдө басым көрсөтүүнү жокко чыгарууга жана Ош облусунун Ички иштер башкармалыгы тарабынан 48 сааттын ичинде ачык брифинг өткөрүүгө чакырат. Активисттер ошондой эле соттук-медициналык экспертизанын толук көз карандысыздыгын жана сот угууларынын түз трансляцияларын социалдык тармактарда жана телевидениеде өткөрүүнү талап кылышууда, бул процессин максималдуу ачык болушун камсыз кылуу үчүн.
Укук коргоочулар Ички иштер министрлигинен зомбулукту чыныгы кыскартуу үчүн кандай чаралар көрүлүп жатканы жана жарандардын коопсуздугу мамлекет үчүн абсолюттук приоритетке айлануусу үчүн дагы канча аял өлүшү керектиги боюнча ачык жоопторду талап кылышууда.
Эскерте кетсек, Ноокат районунда 21 жаштагы аял өз үйүнүн сарайында асынып жаткан жеринен табылган. Бул окуя тууралуу маалымат 20-февралда милицияга түшкөн. Жергиликтүү маалымат каражаттары кыздын бир жыл мурун турмушка чыкканын жана боюнда бар экенин билдиришүүдө. Анын туугандары күйөөсүнүн зомбулугуна көп жолу нааразы болгонун айтышууда. Айжанылдын үй-бүлөсү өзүн-өзү өлтүрүү версиясына ишенбейт жана толук иликтөөнү талап кылышууда.
