Региондордогу жашоо: Япон жапжар жана монгол магнолиясы – Сузактан келген үй-бүлө уникалдуу питомникти кантип ачты

Владислав Вислоцкий Коом
VK X OK WhatsApp Telegram
Абдукахаровдордун үй-бүлөсү Сузак районунун Бек-Абад айылында 20 жылдан бери баштаган бакчачылык бизнесин ийгиликтүү өнүктүрүүдө. Алардын жылыжайында үйлөрдү, бакчаларды, парктарды жана көчөлөрдү кооздоого арналган декоративдүү өсүмдүктөрдүн ондон ашык түрлөрү өстү. Бул ферма Кыргызстандагы «жашыл экономика» өнүгүшүнө кандайча жардам берери тууралуу Turmushтун кабарчысы изилдеди.

Абдукахаровдор 2003-жылдан бери бакчачылык менен алектенишет, жана алардын ишинин негиздөөчүсү Зубайырдын атасы, ал Иссык-Куль облосунан көк карагайдын көчөттөрүн биринчи болуп алып келген. Ал башында кайра сатуу менен баштаган, бирок жакын арада семендерден дарактарды өстүрүүнү үйрөнгөн. Соңку он жылда декоративдүү жыш дарактарга болгон кызыгуу кыйла өстү. Кардарлардын негизги бөлүгүн оптовиктер түзөт, ал эми үч жыл мурун үй-бүлө ассортиментти кеңейтүү үчүн жылыжай салган. «Мен атамдын ишин улантып жатам. Биз бала кезибизден көчөттөр менен алектенебиз. Көк карагайларга акырындык менен башка өсүмдүктөр да кошулду. Биздин регионубуздун черноземинин уруктуулугун эске алып, 3 гектар жерге жылыжай салдык. Жер гана эмес, ошондой эле компост жана минералдык тыңайткычтарды киргизүү да маанилүү», - дейт Зубайыр.

Жылыжайда декоративдүү өсүмдүктөрдүн 80ден ашык түрү бар, жана алардын географиясы ар түрдүү:

- розалар – Италиядан жана Өзбекстандан 4–5 сорт.

- Япониянын сирендеринин бир нече түрлөрү.

- экзотикалык өсүмдүктөр – 5–6 түр гортензия, Монголиядан 2 түр магнолия, пиондор жана даже пальмалар.

Зубайыр алардын өсүмдүктөрдү жөн гана алып келбестен, жергиликтүү шарттарга адаптациялоону да жүргүзөрүн түшүндүрөт. «Биз өзүбүз көчөттөрдү карап, алардын ден соолугун көзөмөлдөп турабыз. Биз климатка толук адаптацияланган өсүмдүктөрдү гана сатабыз. Сатып алуучунун канааттануусу жана өсүмдүктүн тамырлашуусу биз үчүн маанилүү», - деп кошумчалайт ал.

Галерея: Бек-Абад айылынын тургуну Зубайыр Абдукахаров үй-бүлөсү менен декоративдүү гүлдөрдү, дарактарды өстүрүү менен алектенишет
Бардык чет өлкөлүк өсүмдүктөр Кыргызстандагы климатка адаптацияланбайт. Мисалы, Польшадагы туйлар жана Кытайдан келген айрым сорттогу жыштар тамырлашкан жок. Зубайыр өз байкоолорун бөлүшөт:

- тамырлардын абалы жөнүндө: эгерде жалбырактары кургап, бирок түшпөсө, анда тамыр системасы зыяндалган же сугарууда көйгөйлөр бар.

- нормалдуулук жөнүндө: табигый түрдө сарылашып, жалбыктардын түшүшү – бул нормалдуу процесс.

- кам көрүү жөнүндө: туруктуу сугаруу жана витаминдер менен азыктандыруу – көчөттүн бардык сулуулугун ачууга кепилдик.

Декоративдүү өсүмдүктөрдүн баалары алардын сейрек кездешүүсүнө жана жашына жараша өзгөрүп турат. Көчөттөрдүн баасы 150 сомдон башталат, ал эми элиталык сорттогу япон сирендери 70 000 сомго чейин бааланат. Мындан тышкары, бакчачыларда традициялык Тянь-Шань карагайлары жана ар кандай туйлар бар.

Зубайырдын айтымында, эгер мурун муниципалитеттер парктарды жашылдандыруу үчүн негизги заказчы болуп саналса, азыр жеке үй ээлеринин кооз ландшафт түзүүгө болгон кызыгуусу өсүүдө.

VK X OK WhatsApp Telegram

Дагы окуңуз: