Фильм Кыргызстан жана Казакстандык журналисттер Мунар Боромбаева (Бишкек) жана Мадина Ашилова (Алматы) тарабынан түзүлгөн.
Авторлордун айтымында, бул тасма Борбордук Азиядагы эң актуалдуу маселелердин бири — мөңгүлөрдүн тез эрий башташы жана анын миллиондогон адамдарга тийгизген кесепеттери тууралуу журналисттик изилдөөгө негизделген.
Бул чыгарма илимий фактыларды гана эмес, адамдык окуяларды да ачып берет:
• илимдин үнү — мөңгү изилдөөчүлөр, мөңгүлөрдүн эрий башташынын ылдамдыгын байкап жаткан;
• коргоочулардын үнү — күндөлүк сел коркунучуна каршы күрөшүп жаткан жедел кызматтардын кызматкерлери;
• жабырлануучулардын үнү — 2015-жылдагы талкалаган селдерди башынан өткөргөн Алматынын тургундары, ошондой эле кургакчылыктан улам үйлөрүн таштап кеткен Кыргызстандык климаттык мигранттар;
• эксперттердин жана активисттердин үнү — Казакстан жана Кыргызстандагы жетекчи экологиячылар, болуп жаткан себептерди талдап, мифтерди жокко чыгарып, климаттык өзгөрүүлөргө адаптация жана регионалдык кызматташуу жолдорун сунушташат.
Фильм трансчектик экологиялык маселелердин суу жана азык-түлүк коопсуздугу, социалдык туруктуулук, гендердик теңдик жана адамдын жакшынакай айлана-чөйрөгө болгон укугун ишке ашыруу маселелерине кандай таасир этээрин көрсөтөт.
Премьера маданий окуя гана эмес, ошондой эле талкуу үчүн платформа болуп калды. Уюштуруучулар климаттык чакырыктарга жана БУУнун Туруктуу өнүгүү максаттарынын алкагында күчтөрдү бириктирүү зарылдыгына дипломаттардын, эл аралык уюмдардын, мамлекеттик структуралардын жана жарандык коомдун көңүлүн бурууну көздөшөт.
Фильмдин автору Мунар Боромбаева белгилеп өттү:
«Биз мөңгүлөрдүн эрий башташы — бул келечектеги абстракттуу коркунуч эмес, азыркы учурда региондун беттешип жаткан реалдуу көйгөй экенин көрсөтүүгө аракет кылдык. Фильм мөңгүлөрдүн кыскарышы, өзгөчө кырдаалдар, климаттык миграция жана кургакчылык арасындагы байланыштарды көрсөтөт. Биз көйгөйлөр жөнүндө гана эмес, ошондой эле мүмкүн болгон чечимдер жана климаттык өзгөрүүлөргө адаптация механизмдери жөнүндө да сүйлөшөбүз».
Фильмдин тартуулары 2025-жылы Европа Биримдигинин колдоосу менен «Достоверные истории аркылуу аудиториянын туруктуулугун жогорулатуу» (CARAVAN) долбоорунун алкагында Internews уюму тарабынан ишке ашырылган.
