2025-жылы Кыргызстанда экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча 3 619 текшерүү жүргүзүлгөн, бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги маалымдады. Бул текшерүүлөрдүн натыйжасында 3 619 акт түзүлүп, экологиялык мыйзам бузуу боюнча 10 666 факт аныкталган.
Аныкталган мыйзам бузууларды жоюу үчүн 1 981 эскертүү берилген, бул 7 777 мыйзам бузууну жоюуга мүмкүндүк берген. Отчеттук мезгил ичинде 4 879 мыйзам бузуулар катталган, бул мамлекетке 130 миллион 961 миң сомдук зыян келтирген.
Жазалар жана алардын натыйжалары
4 547 материалдын негизинде протоколдор түзүлүп, жалпы суммасы 73 миллион 710 миң сомго айып пулдар салынган. 2025-жылдын 31-декабрына карата 66 145 000 сом өндүрүлгөн, бул жалпы сумманын 89,7% түзөт.
Мындан тышкары, экологияга зыян келтирүү менен байланышкан 474 учур боюнча 57 251 000 сомдук доо арыздар берилген. Натижесінде 495 эпизод боюнча (мурунку жылдардагы жөнгө салынбаган доо арыздарды кошкондо) 35 341 300 сом өндүрүлгөн, бул доо арыздардын 61,6% түзөт.
Мыйзам бузуулар боюнча багыттар:
* Атмосфералык абанын булганышы – 1 030 учур, зыяндын суммасы 22 060 000 сом;
* Суу ресурстары – 244 учур, зыяндын суммасы 5 521 000 сом;
* Чарба калдыктары – 809 учур, зыяндын суммасы 11 720 000 сом;
* Жер ресурстары – 451 учур, зыяндын суммасы 48 926 000 сом;
* Өсүмдүк дүйнөсү – 248 учур, зыяндын суммасы 6 061 000 сом;
* Жаныбарлар дүйнөсү – 1 031 учур, зыяндын суммасы 11 627 000 сом;
* Өнөр жай коопсуздугу – 548 учур, зыяндын суммасы 10 706 000 сом;
* Тоо көзөмөлү – 349 учур, зыяндын суммасы 8 983 000 сом;
* Жер астын коргоо – 169 учур, зыяндын суммасы 5 354 000 сом.
Атмосфералык абаны коргоо боюнча чаралар
Атмосфералык абанын булганышы өлкөдөгү негизги экологиялык көйгөйлөрдүн бири болуп калууда. Жыл бою активдүү көзөмөл иш-чаралары өткөрүлүп, натыйжада 260 мыйзам бузуулар аныкталып, жалпы суммасы 6 478 000 сомго айып пулдар салынган.
Автотранспорт каражаттарынан чыгарылган нормалардан ашуун чыгымдарды жоюу максатында 472 унаа текшерилип, 231 мыйзам бузуулар аныкталып, 3 854 500 сомдук айып пулдар салынган.
Экологиялык жана радиациялык коопсуздук
2025-жылы экологиялык көзөмөл инспекторлору Чүй облусундагы «Каинды» темир жол контролдук өткөрмө пунктунда 51 жолу текшерүү жүргүзүшүп, 159 вагондо минералдык жер семирткичтердин радиациялык фону текшерилген.
Профилактикалык иштер жана маалымдоо
Республикада экологиялык маалымдуулукту жогорулатуу максатында 515 билим берүү иш-чаралары өткөрүлгөн. Предпринимательдерге экологиялык мыйзам бузулуларды алдын алуу үчүн 1 100 эскертүү жөнөтүлгөн, ошондой эле массалык маалымат каражаттарында 117 материал жарыяланган.
Жүргүзүлүп жаткан иштер экологиялык мыйзамдарды сактоого, айлана-чөйрөнү коргоого жана жарандардын коопсуздугун камсыздоого багытталгандыгы белгиленет. 2026-жылы бул ишти системалуу негизде улантуу пландалууда.
