24-февралда Жогорку Кенештин сот-укуктук маселелер боюнча комитети аталган институтту киргизүү боюнча мыйзам долбоорун карап чыгуу пландалууда, ал жеке сот аткаруучуларга соттук укуктарга окшош ыйгарым укуктарды берет.
Депутаттын айтымында, бул мыйзам долбоору маанилүү реформа болуп саналат, бирок коомчулук анын тууралуу маалыматты дээрлик албай жатат. "Бул институт түзүлгөндөн кийин Башкы прокуратурага кошумча ыйгарым укуктар берилет, бирок мүмкүн болгон тобокелдиктерди унутпаш керек", - деди ал.
Башкы прокурордун орун басары Умуткан Конкубаева жеке сот аткаруучуларын киргизүү демилгеси президент Садыр Жапаровдун жарлыгына негизделгенин белгиледи.
Ал жеке сот аткаруучулардын түзүлүшү коркунуч туудурбай турганын айтты. "Биз коңшу өлкөлөрдүн тажрыйбасын изилдедик, анда мындай практика мурда эле бар. Жарандар мамлекеттик жана жеке сот аткаруучулардын арасында тандоо мүмкүнчүлүгүнө ээ болушат. Бул калк үчүн ыңгайлуулук үчүн жасалууда", - деп кошумчалады Конкубаева.
Узакбаев ошондой эле мамлекеттик органдар тарабынан бир нече функцияларды жеке аткаруучуларга өткөрүп берүү ага суроолорду жаратат деп белгиледи.
“Көптөгөн маанилүү ыйгарым укуктар, анын ичинде камакка алуу жана өлкөдөн чыгып кетүүгө тыюу салуу, эми жеке аткаруучулардын колунда болот. Мыйзам долбоорунда квалификациялык талаптар жазылган, бирок мен бул процессти коммерцияга айландыруудан сактоо үчүн контролду күчөтүүнүн зарылдыгын талап кылам. Эгерде кимдир бирөө аткаруучунун ишине ыраазы болбосо, тобокелдиктер пайда болушу мүмкүн, жана катуу жоопкерчиликти орнотуу маанилүү”, - деп баса белгиледи ал.
Конкубаева анын пикири менен макул болуп, прокуратура жеке сот аткаруучулардын ишмердүүлүгүн катуу көзөмөлдөй турганын айтты. "Мисалы, биз жумушка кабыл алуу үчүн жаш чектөөнү 25 жаштан белгиледик, ал эми мамлекеттик кызматка адатта 21 жаштан кабыл алынышат. Контроль катуу болот", - деп ишендирди ал.
Депутат ошондой эле жеке уюмдарга мындай функцияларды өткөрүп берүү өлкөнүн тарыхында прецедент экенин белгиледи. "Мурда мындай болгон эмес", - деп кошумчалады ал.
Конкубаева мындай практика мурда эле бар экенин эске салды, анткени өткөн жылы Юстиция министрлиги сот нотариустарына айрым ыйгарым укуктарды өткөрүп берген.
Бирок депутат нотариустардын банктын эсептерин камакка алуу ыйгарым укуктары жок экенин тактады. Ага Конкубаева жооп берип, бул жеке сот аткаруучулардын компетенциясына кирерин жана бул тармакта мыйзамдардын сакталуусун катуу көзөмөлдөөгө убада берди.
