Доконтакттык профилактика ВИЧ деген эмне?
Бул ВИЧ менен жугушту алдын алуу үчүн багытталган антиретровирустук дары-дармектерди кабыл алуу системасы. Регулярдуу жана туура колдонуу шартында, ДКП ВИЧти жугузуу коркунучун 90% дан ашык төмөндөтүүгө жөндөмдүү.
ДКПны кимдерге колдонуу сунушталат?
Бул профилактика ВИЧ менен жугушуу коркунучу жогору адамдар үчүн пайдалуу болушу мүмкүн, анын ичинде:
- туруктуу өнөктөштөр менен презервативдерди дайыма колдонууда кыйынчылыктарды башынан кечиргендер;
- бир нече сексуалдык өнөктөштөргө ээ адамдар;
- уязвимдуу топтордун өкүлдөрү;
- ВИЧке чалдыккан сексуалдык өнөктөштөрү бар адамдар, эгер алардын вирус жүктөмү белгисиз же контролдонуучу эмес болсо.
Кыргызстанда ДКПны кантип алууга болот?
ДКПны алуу процедурасы жеңилдетилген жана минималдуу убакытты талап кылат.
Консультация. Республика борборуна, Бишкек шаардык же ар кандай облустук ВИЧ жана вирус гепатиттери боюнча контролдоо борборуна кайрылыңыз. Ошондой эле, үй-бүлөлүк медицина борборунда же ВИЧ профилактикасы менен алектенген коммерциялык эмес уюмдарда инфекционист дарыгерден кызмат алсаңыз болот.
Тестирлөө. ВИЧ боюнча акысыз экспресс-тесттен өтүңүз (дарылар терс жыйынтык алынганда гана дайындалат).
Дарыгердин консультациясы. Специалист ыңгайлуу кабыл алуу режимин сунуштайт (күн сайын же белгилүү топтор үчүн «суроо боюнча»).
Алуу. Дарылар акысыз берилет.
ДКПнын баасы канча?
Бул кызмат өлкөнүн бардык аймактарында акысыз жана купуялыкты сактоо менен көрсөтүлөт.
Эмне дагы маанилүү билүү керек?
ДКП презервативдерди алмаштырбайт, алар дагы эле жыныстык жол менен жугуучу инфекциялардан жана каалабаган жүктөлүктөн коргонуу үчүн натыйжалуу каражат болуп саналат.
ДКП үчүн дарылар ВИЧ жаратпайт жана медициналык контролдо коопсуз.
ВИЧ боюнча регулярдуу тестирлөө ДКП программасынын ажырагыс бөлүгү болуп саналат.
Доконтакттык профилактика жаңы ВИЧ учурларын азайтууга жана коомдук саламаттыкты сактоо максаттарына жетүүгө багытталган эл аралык аракеттерди колдойт.
ДКПга жеткиликтүүлүктү кеңейтүү жардам берет:
- жаңы ВИЧ учурларынын санын азайтууга;
- эрте медициналык жардамга кайрылууну стимулдаштырууга;
- стигманы жана дискриминацияны азайтууга;
- калк саламаттыгын жалпы коргоого.
Пайдалуу шилтемелер
Республика ВИЧ жана вирус гепатиттери боюнча контролдоо борборунун сайты: aidscenter.kg
«Саламаттык +» мобилдик тиркемеси Google Playде жеткиликтүү.
Кыргызстанда 15 миңден ашык ВИЧ учурлары катталган. Ар айда өлкөдө 80ден ашык жаңы учурлар аныкталат. Адистер жыныстык жол менен вирус жугузуунун өсүшүнө тынчсыздануусун билдиришет. Саламаттык сактоо министрлиги мигранттар жана чет элдиктер арасында ВИЧ учурларынын көбөйгөнүн белгилейт.
