Деколонизация процессин ылдамдатууга БУУнун баш катчысы чакырат

Арестова Татьяна Коом
VK X OK WhatsApp Telegram
Кошмо Улуттар Уюмунун негизделген учурдан тартып деколонизация анын күн тартибиндеги борбордук орундардын бирин ээлеп келет. Кошмо Улуттар Уюмунун Башкы катчысы Антониу Гутерриш бул тууралуу Деколонизация боюнча атайын комитеттин сессиясынын ачылышында сүйлөгөн сөзүндө баса белгиледи.

Гутерриш Кошмо Улуттар Уюму мамлекеттердин тең укуктуу өз ара аракеттешүүсү үчүн түзүлгөн платформа экенин, "башчы жана башкалар" иерархиясына негизделген система эмес экенин айтты.

1945-жылдан бери жүздөн ашык өлкө көз карандысыздыкка ээ болду, бүгүнкү күндө дагы көптөгөн адамдар өздөрүнүн өз алдынча аныктоо укугун жүзөгө ашырууга умтулушууда. Бирок, колониализмдин кесепеттерин экономикалык теңсиздик, расизм жана айрым элдердин эл аралык процесстерге чектелген катышуусу түрүндө сезилүүдө.

Учурда дүйнөдө 17 өзүн-өзү башкарбаган аймак бар. Кошмо Улуттар Уюму алардын келечеги инклюзивдүү диалог аркылуу аныкталышы керек деп эсептейт, бул диалогго аймактардын өкүлдөрү, башкаруучу державалар жана Кошмо Улуттар Уюмунун мүчө мамлекеттери катышып, ар бир региондун уникалдуу муктаждыктарын эске алып, Кошмо Улуттар Уюмунун уставына жана Башкы ассамблеянын чечимдерине ылайык жүрүшү керек.

Сүйлөгөн сөзүндө башкы катчы жаштардын маанилүүлүгүнө көңүл бурду, анын пикири боюнча, жаштар адилеттүү жана инклюзивдүү дүйнөнү түзүүдө кыймылдаткыч күч болуп калууга тийиш.

Климаттык өзгөрүүлөр негизги чакырыктардан бири катары аталган. Көпчүлүк өзүн-өзү башкарбаган аймактар — бул кичинекей аралдар, алар деңиз деңгээлинин көтөрүлүшүнө, эрозияга жана экстремалдуу аба ырайына өзгөчө уязвимдүү. Кошмо Улуттар Уюму климаттык өзгөрүүлөргө туруктуулук жана адаптация маселелерин эл аралык талкуулардын борборуна киргизүүнү сунуштайт.

2025-жылдын декабрь айында Кошмо Улуттар Уюмунда колониализмге каршы күрөшүүнүн Эл аралык күнү биринчи жолу бардык формаларында белгиленди. Бул күн жетишкен ийгиликтерге карабастан, деколонизацияны аяктоо боюнча иштердин дагы эле аяктаган жок экенин эске салат.
VK X OK WhatsApp Telegram