Бишкекте аялдар жана кыздарга карата зомбулукка нөлдүк чыдамдуулук көрсөтүү (Zero VAWG) демилгесинин расмий башталышы болуп өттү. Бул долбоор Европалык Союздун жана «БУУ-аялдар» структурасынын колдоосу менен ишке ашырылып, Кыргызстанда гендердик зомбулуктун алдын алуу боюнча улуттук механизмдерди күчөтүүгө багытталган.
Демилгени колдоо үчүн өкмөт, БУУ системасы, Европалык Союз, жарандык коом жана жеке сектордун өкүлдөрү катышкан салтанатта демилге кол коюлду.
Zero VAWG демилгеси 2025-жылдын ноябрынан 2028-жылдын октябрына чейин үч жыл бою иштейт. Долбоордун жалпы бюджети 3,119 миллион АКШ долларын түзөт, анын ичинен 2,5 миллион евро Европалык Союз тарабынан, 200 миң доллар болсо «БУУ-аялдар» структурасы тарабынан берилет.
Иш-чаранын жүрүшүндө белгиленгендей, долбоордун негизги багыты аялдар жана жаштар уюмдарынын потенциалын күчөтүү болуп саналат, алар аялдар жана кыздарга карата зомбулуктун алдын алуу жана ага жооп берүүдө маанилүү роль ойнойт. Демилге 140тан кем эмес ушундай уюмдарды колдоону жана «Zero VAWG коомдоштугун» жергиликтүү жана улуттук деңгээлде киргизүүнү пландаштырууда.
Долбоор 1,200дөн ашык уюмдарга оң таасирин тийгизет жана Бишкек, Ош шаарларын, ошондой эле 20дан ашык борбордук мекемелерди камтып, 6,000 катышуучуну чагылдыруу күтүлүүдө.
Демилгенин презентациясы учурунда «БУУ-аялдар» структурасы Zero VAWG боюнча бир нече негизги багыттарды белгиледи:
гендердик зомбулуктун алдын алуу;
жапа чеккендер үчүн кызматтарга жеткиликтүүлүктү кеңейтүү;
коомдордо жооп берүү механизмдерин өнүктүрүү;
жаңы социалдык нормаларды түзүү жана зомбулуктун алдын алуу үчүн санариптик инструменттерди колдонуу.
Демилгенин өзгөрүү теориясы аялдар жана жаштар уюмдарынын лидерлик жөндөмдөрүн өнүктүрүү, «Zero VAWG коомдоштугу» моделинде биргелешип иштөө жана санариптик чечимдерди киргизүү гендердик зомбулукка каршы күрөшүүнү жана адам укуктарын бекемдөөгө жардам берет деп болжолдойт.
Салтанатта Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министринин орун басары Айнура Орозбаева, Кыргызстандагы Европалык Союздун элчиси Реми Дюфло, өлкөдөгү БУУнун туруктуу координатору Антье Граве, ошондой эле «БУУ-аялдар» структурасынын өлкөлүк өкүлү д-р Садик Сайед сөз сүйлөштү.
Zero VAWG демилгесинин узак мөөнөттүү максаты адам укуктарын коргоо, гендердик зомбулукка каршы күрөшүү жана Кыргыз Республикасында аялдар жана жаштар уюмдарын күчтөндүрүү болуп саналат.
