Бул долбоордун негизги максаты — мамлекеттик саламаттык сактоо мекемелерине көбүрөөк автономия берүү, бул аларга финансыларды жана кадрларды натыйжалуу башкарууга мүмкүндүк берет, ошондой эле заманбап башкаруу ыкмаларын киргизүү, акы төлөнүүчү кызматтарды өнүктүрүү жана бюджеттик каражаттарды оптималдаштыруу.
Негиздеме-справкага ылайык, учурда мамлекеттик медициналык мекемелер бир катар системалык көйгөйлөргө туш болууда, алардын арасында:
- каржылык жана башкаруучулук көз карандысыздыктын жетишсиздиги, айрыкча кадрлар боюнча;
- кошумча ресурстарды тартуу жана заманбап башкаруу практикаларын киргизүү үчүн чектелген мүмкүнчүлүктөр.
Сынап көрүү алкагында мамлекеттик медициналык мекемелердин ишин жөнгө салуу боюнча убактылуу эрежелерди киргизүү пландалууда. Бул финансылык ресурстарды консолидациялоо үчүн бирдиктүү фонд түзүүнү жана андан кийин аларды приоритеттүү багыттар боюнча кайра бөлүштүрүүнү билдирет. Мындан тышкары, мекемелер өздөрүнүн уюштуруу структурасын жана штаттык санын бейтаптардын санына, кызматтардын тизмесине жана техникалык жабдууга жараша өз алдынча аныктоо укугуна ээ болушат.
Бул медициналык уюмдардын ишин калктын муктаждыктарына ылайыкташтырууга жана медициналык кызматтардын сапатын жогорулатууга мүмкүндүк берет.Каржылык автономияга да өзгөчө көңүл бурулат. Айрыкча, медициналык мекемелерге каржылык жылдын жыйынтыгы боюнча пайдаланылбаган каражаттарды сактоого уруксат берүү пландалууда, бул чыгымдарды оптималдаштырууга жана заманбап жана жогорку технологиялык жабдууларды сатып алуу үчүн жыйноо фонддорун түзүүгө жардам берет.
Мындан тышкары, долбоор эмгек акы жана каржылык стимулдаштыруу боюнча жаңы жобону киргизүүнү карайт. Бул жобо кызматкерлердин кепилденген укуктарын сактап калат, бирок кызмат ордуна же тарифке негизделген формалдуу мамиледен баш тартууну сунуштайт. Жаңы эмгек акы системасы иштин натыйжаларын эске алат жана эмгек келишиминин маанисин күчөтөт, жетекчилерге минималдуу кепилдиктерди эске алуу менен эмгек акысын белгилөө укугун берет.Эмгек акы жана медициналык уюмдардын кызматкерлерин каржылык стимулдаштыруу боюнча жобо апробациялык режимде.
Маалыматка ылайык, мамлекеттик саламаттык сактоо мекемелеринин иши апробация шарттарында 2026-жылга бөлүнгөн каражаттардын алкагында жүргүзүлөт, ошол эле учурда Мамлекеттик кепилдиктер программасы боюнча медициналык кызматтардын көлөмү, сапаты жана жеткиликтүүлүгү төмөндөөсү мүмкүн эмес.
Кошумча ресурстарды донордук жана демөөрчүлүк уюмдар аркылуу тартуу пландалууда, бул үчүн медициналык мекемелерге "Элдик Банк" ААКсында эсеп ачуу сунушталат.
Негизги жаңылыктардын бири медициналык жана башка кызматтар үчүн баа түзүү механизмдерин иштеп чыгуу болот. Сынап көрүүгө катышкан уюмдар үчүн бул механизмдер мамлекеттик жана муниципалдык кызматтар жөнүндө мыйзамга баш ийбейт. Саламаттык сактоо министрлигине Экономика жана соода министрлиги менен биргеликте социалдык жактан уязвимдүү катмарлар үчүн жеңилдиктерди эске алган акы төлөнүүчү кызматтар үчүн тарифтерди түзүү методологиясын иштеп чыгуу тапшырылды.
Кызматтардын баасын эсептөө жана бекитүү уюмдардын жетекчилери тарабынан бекитилген методикага ылайык жүргүзүлөт. Документте айтылгандай, бул атаандаштык чөйрөнү түзүүгө, каржылык кирешелерди көбөйтүүгө жана медициналык кызматкерлердин мотивациясын жогорулатууга жардам берет.
Иштеп чыгуучулар жаңы методика баалардын негизсиз жогорулашына алып келбейт деп баса белгилешет, тескерисинче, инфляцияны, коммуналдык чыгымдарды жана башка факторлорду эске алуу менен адилеттүү баа түзүүнү камсыз кылат. Учурда мамлекеттик медициналык мекемелердеги акы төлөнүүчү кызматтардын баасы, Саламаттык сактоо министрлигинин маалыматы боюнча, жеке клиникаларга караганда 2-3 эсе төмөн.
Саламаттык сактоо министрлиги сунушталган чараларды комплекстүү киргизүү жетекчилердин иштин натыйжаларына кызыгуусун жогорулатат, медициналык кызматкерлердин мотивациясын күчөтөт жана медициналык кызматтардын сапатын, ошондой эле бейтаптардын канааттануусун жакшыртат деп ишенет. Бул демилгелер Кыргыз Республикасынын өкмөтүнүн "Саламаттуу адам – гүлдөгөн өлкө" программасына 2019–2030-жылдарга ылайык келет.Мамлекеттик саламаттык сактоо уюмдарынын ишин апробациялык режимде жөнгө салуунун убактылуу тартиби.
Апробациянын жыйынтыктарын талдоо жүргүзүлөт жана анын негизинде саламаттык сактоо системасын реформалоо боюнча сунуштар менен отчет даярдалат.
Башкы беттеги сүрөт иллюстративдик: медуниверситет.рф.
