Кыргызстанда түнкүсүн алкоголь сатууга тыюу салынат болушу мүмкүн

2026-жылдын 21-январынан баштап Кыргызстанда «Этил спиртти өндүрүү, импорттоо, сактоо жана сатуу боюнча мамлекеттик монополия жана алкоголь продукциясын өндүрүүнү мамлекеттик жөнгө салуу жөнүндө» мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча мыйзам долбоору талкууланат. Бул демилгени Жогорку Кеңештин депутаты Марлен Маматалиев сунуштады.

Лойгонун түшүндүрмө жазуусунда өзгөртүүлөрдүн максаты белгиленет:

алкоголь продукциясын колдонууну азайтуу;
граждандардын ден соолугун коргоо;
жарандык коопсуздуктун деңгээлин жогорулатуу.

Документ алкоголизмдин коомдук жана медициналык көйгөйлөрдүн бири болуп кала берерин, ал элдин ден соолугуна, кылмыштуулук деңгээлине жана социалдык туруктуулукка терс таасирин тийгизерин баса белгилейт.

Лойгода сунушталган чаралар төмөнкүлөрдү камтыйт:

түнкү убакта алкоголь продукциясын сатуу убактысын чектөө;
алкогольду текшерилген мекемелерде, мисалы, ресторандарда, барларда жана лицензияланган дүкөндөрдө сатууга уруксат берүү;
түнкү убакта башка соода жайларында алкоголь сатууга тыюу салуу.

Демилгечинин пикири боюнча, бул чаралар кылмыштуулуктун деңгээлин, үй-бүлөлүк жана көчөдөгү зомбулук учурларын, ошондой эле мас абалда болгон жол кырсыктарын азайтууга жардам берет.

Берилген маалыматтарга ылайык:

өлкөдөгү үй-бүлөлүк зомбулук учурларынын 75% алкогольдун таасири астында болот;
2019-жылы Ички иштер министрлиги 8 159 үй-бүлөлүк зомбулук учурун каттаган, анын 70% зомбулук алкоголь менен ооруган үй-бүлөлөрдө болгон;
2024-жылдын башынан бери мас абалда 3 754 айдоочу аныкталган, алардын 65и жол кырсыгына себеп болуп, эки адамдын өмүрүн алган жана 117 адамды жаракаттаган.

Лойгода ошондой эле алкоголь продукциясын мамлекеттик жөнгө салууга байланыштуу мыйзамдын 14-беренесине өзгөртүүлөр сунушталууда. Жаңы өзгөртүүлөр төмөнкүлөрдү камтыйт:

Алкоголь сатууга тыюу салынган жайлардын тизмесин кеңейтүү.

Тыюу борбордук аянттарда, парктарда, скверлерде, эс алуу жана көңүл ачуу комплекстеринин чегинен 100 метр аралыкта иштейт.

Түнкү алкоголь сатуу 23:00дөн 08:00гө чейин тыюу салынат.

Бирок, кээ бир исключениялар каралган:

тамактануу кызматтарын көрсөтүүчү уюмдар жана жеке ишкерлер тарабынан алкоголь сатуу;
тамактануу жайларында сыра жана башка жеңил алкоголь ичимдиктерин сатуу;
чет өлкөгө чыгып жаткан адамдар үчүн бажысыз соода дүкөндөрүндө алкоголь продукциясын сатуу.

Лойгону жазгандар бул чаралар алкогольду колдонууну азайтууга жана коомдук коопсуздукту жакшыртууга жардам берет деп эсептешет, ал эл аралык алкоголь рыногун жөнгө салуу практикасына ылайык келет.

Түшүндүрмө жазуусунда башка өлкөлөрдүн тажрыйбасы да айтылат:

Россия жана Казакстанда түнкү алкоголь сатууга чектөөлөр киргизилген;
ушундай чаралар колдонулган аймактарда укук бузуулар жана авариялардын санынын кескин азайышы байкалууда;
Финляндия жана Швецияда күчтүү алкоголь сатуу катуу көзөмөлгө алынып, мамлекеттик дүкөндөр аркылуу жүргүзүлөт.

Лойгону жазгандар Кыргызстандын мыйзамына ушундай чектөөлөрдү киргизүү социалдык тобокелдиктерди азайтууда натыйжалуу чара болот деп ишенишет.

Дагы окуңуз:

Добуш берүү — укук же милдет? Депутаттын талаштуу мыйзам долбоору