"Бул кандай комплекстин жоктугу?"
BBCге берген интервьюсунда Сыймык Жапыкеев коомчулуктун анын Чингиз Айтматовдун "беш тиындык окуялары" тууралуу комментарийлерине болгон реакциясы жөнүндө айтып берди.
Анын айтымында, ал жазуучуну кемсинтүүнү көздөгөн эмес, болгону анын адабий чыгармалары боюнча өз пикирин билдирген.
"Мен Чингиз Айтматов жөнүндө эмне жаман айттым? Мен жеке адамдарга өтпөдүм, аны жаман адам же жаман адам деп атаган жокмун. Эгер менин анын чыгармачылыгым жакпаса, анда мен эмне кылышым керек? Мен перс поэзиясын, Руми жана Омар Хайямдын эмгектерин артык көрөрүмдү айткам. Мен Айтматовдун чыгармачылыгы мага кызык эмес экенин билдиргем, бирок мага кайрадан: эмне үчүн? деп сурашат. Ар бир адамдын пикирин урматтоо керек. Мен жазуучуну кемсинткен жокмун жана ага жалаа жапкан жокмун. Эгер мен Пушкин же Солженицынды жактырбайм десем, ошондой эле резонанс болобу? Бул кандайдыр бир комплекстин жоктугубу?" - деп таң калат Жапыкеев.
Эскерте кетсек, мурда Эрнис Кыязовдун подкастында Жапыкеев "манкуртизм" темасын азыркы шарттарда талкуулаган жана Чингиз Айтматовдун чыгармаларын да сөз кылган.
Генерал ошондой эле Айтматовдун чыгармачылыгы менен кызыкпаганын жана мындай суроолор менен өзүн "жүктөбөй" турганын белгиледи.
"Айтматов Советтер Союзун мактаган. Эгер анын китептерин окусаң, сенин сварщик болуп калаарыңды түшүнсөң болот, ал эми дарыгер - өмүр бою дарыгер болуп калат.
Анын чыгармалары хидаят (исламдагы туура багыт) бербейт жана өнүгүүгө көмөктөшпөйт. Мен манкурт жөнүндө тарых менен тааныш эмесмин, бирок ал мага маанилүү эмес көрүнөт. Кызыктуу нерселерди айтып берген авторлор бар. Анын биринчи мугалим же колхоз тууралуу баяндарындай, бул жөнөкөй окуялар. Алар Брюс Ли менен болгон фильмдердей, бир нерсеге шыктандыра албайт", - деп кошумчалады ал.
Бул билдирүүлөр коомчулукта кеңири резонанс жаратты, Жогорку Кеңеште Жапыкеевдин сөздөрүнө юридикалык баа берүүнү талап кылышты, ал эми маданият министринин орун басары генералды психиатриялык текшерүүдөн өтүүгө чакырды.
Сүрөт www
