"Эркек жынысын өзгөрттү". ГУ "Кызмат" мыйзамды ПИН берүүнү өзгөртүү эмне үчүн керек экенин түшүндүрүштү.

Бүгүн, 19-январда, Жогорку Кеңештин илим, билим, инновациялык өнүгүү, маалыматтык технологиялар, маданият, спорт жана жаштар иштери боюнча комитети ПИНди берүү жана өзгөртүү боюнча мыйзам долбоорун карады. Мыйзамдын учурдагы редакциясында ПИНди өзгөртүү үчүн белгилүү негиздер каралган, алар төмөнкүлөрдү камтыйт:

• жарандык абал жөнүндө мыйзамдарга ылайык туулган күндү тактоо;
• бир нече жаранда бирдей ПИНдин болушу;
• жардамчы ПИНдерде жынысы жана туулган күнү боюнча катачылыктар;
• кылмыш процессинин катышуучуларынын укуктарын коргоо нормалары, министрлер кабинетинин белгилеген тартибинде;
• өзгөчө учурларда — 2017-жылдын 1-июлуна чейин кеткен техникалык катачылыктарды оңдоо.

ПИНди берүү жана өзгөртүү боюнча эрежелер министрлер кабинетинин тарабынан аныкталат.

Депутат Сеидбек Атамбаев бул мыйзам долбоору жалпы алганда жарандардын укуктарын коргой турганын, бирок Жогорку Кеңештин контролун алсыратууга да алып келиши мүмкүн экенин белгиледи. "Биз бул мыйзам долбоорун колдоого алышыбыз керек. Бирок оң жагынан тышкары терс аспектилер да бар, алар тууралуу сүйлөшүү керек. Алардын бири — министрлер кабинетине кеңири ыйгарым укуктарды берүү, ал теориялык жактан ПИНди өзгөртүү үчүн негиздерди парламенттин катышуусуз кеңейтүүгө мүмкүнчүлүк берет, бул парламенттик контролду алсыратат", — деди ал.

Бул тууралуу биринчи орун басары Нурсултан Кубанов парламент мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү укугуна ээ экенин айтты.

Атамбаев буларга жооп берип, мыйзам долбоорун колдоо учурунда подзакондук актылар боюнча парламенттик контролду камсыз кылуу маанилүү экенин, ПИНди өзгөртүү үчүн негиздер так техникалык жана укук коргоо боюнча болушу керектигин кошумчалады. Министрлер кабинети Жогорку Кеңешти өз чечимдери жөнүндө маалымдоосу же ПИНди өзгөртүү үчүн негиздер боюнча так чектөөлөрдү белгилеши керек.

ГУ "Кызмат" директорунун орун басары Эрнес Досалиев депутаттар мыйзамдан негиздердин тизмесин алып салуу боюнча тынчсызданбашы керектигин, анткени бул пункттар подзакондук актыларга өткөрүлөрүн белгиледи.

Мисалы, трансгендердик талаптар менен байланышкан өзгөчө кырдаалдар пайда болушу мүмкүн. Биз жынысын аялга өзгөрткөн эркектен арыз алдык. Эгер анын ПИНи өзгөртүлбөсө, ал Кыргызстанда кызматтарга жетүүдө олуттуу кыйынчылыктарга туш болот. Бул болгону гипотетикалык учур.

Досалиев ошондой эле мындай гендердик нормаларды мыйзамга киргизүү үчүн көп убакыт талап кылынарын кошумчалады. Эгер бул маселелер подзакондук актылар менен жөнгө салынса, жарандын маселесин тезирээк чечүүгө болот, тиешелүү токтомду кабыл алуу менен. Ал мыйзамдагы өзгөртүүлөр актуалдуу талаптардын негизинде, трансгендердик кайрылууларды камтып, зарыл экенин эсептейт.