Саламаттыкка туура тамактануу катуу диеталарга жана чектөөлөргө эмес, күнүмдүк жашоого жөнөкөй адаттарды киргизүүгө негизделген. РЦУЗиМС адистери жана нутрициолог Марина Дуйшенкулова жаш куракка карабай, ден соолук, энергия жана жакшы сезимдерди сактоого жардам берүүчү практикалык кеңештерди сунушташат.
Таңкы тамак чындап эле маанилүү роль ойнойт. Ал зат алмашууну активдештирет, энергия деңгээлин сактайт жана күн ичинде ашыкча тамактануунун алдын алууга жардам берет. Таңкы тамактануу сунушталат, бирок мажбурлап жасабаш керек.
Эгер таңертең аппетит жок болсо, кичинекейден баштаңыз: бир стакан суу ичип, йогурт, жумуртка же бүтүн дандан жасалган нан жеп алыңыз. Таңкы тамакты өткөрүп жибербөө, балдар жана күндү активдүү өткөргөн адамдар үчүн өтө маанилүү.
Таңертең суу ичүүнүн пайдасы
Таңкы стакан суу түн ичинде суюктуктун запасын толтуруп, ашказанды жумшак активдештирет.
Бул бардык оорулардын дарты эмес, бирок сизге ыңгайлуу болсо, пайдалуу адат. Сезгич адамдар үчүн таңертең муздак суу ичүү сунушталбайт, анткени ал дискомфорт жана спазмдарды пайда кылышы мүмкүн.
Күн бою суюктук режимин сактоо маанилүү.
Ширин газдалган суулардан эмнеге качыш керек?
Ширин газдалган суулар көп кант жана кислоталарды камтыйт, бул тиштерге зыян келтирет, ошондой эле "бош" калориялар, тамактануу баалуулугу жок. Мындай ичимдиктерди үзгүлтүксүз колдонуу зат алмашууну бузуп, семирүү жана 2-тип диабетинин тобокелдигин жогорулатышы мүмкүн, айрыкча балдар үчүн.
Газдалган сууну суу же кантсыз компот менен алмаштырган жакшы.
Түшкү тамак энергияны калыбына келтирүү, концентрацияны жана иштөөнү сактоо үчүн негизги мааниге ээ. Түшкү тамакты өткөрүп жиберүү кечинде ашыкча тамактанууга жана чарчоого алып келиши мүмкүн. Толук түшкү тамак белокторду, жашылчаларды жана татаал углеводдорду камтышы керек.
Эгер күн ичинде жеңил ачкачылык пайда болсо, ден соолукка пайдалуу жеңил тамактарды тандаңыз:
- бир ууч жаңгак;
- жемиштер;
- кантсыз йогурт;
- варёное жумуртка.
Сезондук эмес жемиштердин пайдасы
Сезондук эмес жемиштер, мисалы, жазда клубника же күздө арбуз, көптөгөн пестициддер жана нитраттарды камтышы мүмкүн, алар сактоо мөөнөтүн узартуу үчүн колдонулат. Алар ошондой эле өсүүчү стимуляторлор менен өстүрүлүшү мүмкүн жана витаминдердин аз болушу мүмкүн, бул кээде аллергиялык реакцияларды пайда кылат.
Кышында сезондук азыктарды: алма жана алмурутту артык көрүү жакшы. Ошондой эле, туура тоңдуруу витаминдерди сактагандыктан, кургатылган жемиштер жана тоңдурулган мөмөлөр пайдалуу.
Рациондо белоктун зарылдыгы
Белок ткандардын өсүшү жана калыбына келиши үчүн курулуш материалы болуп кызмат кылат, ошондой эле тойгондук сезимин жаратып, аппетитти контролдоого жардам берет.
Белоктун булактары:
- эт жана балык;
- жумуртка;
- бобо өсүмдүктөр;
- сүт азыктары.
Канча туз колдонууга болот?
Туз организмге зарыл, бирок анын ашыкча болушу жүрөк жана бөйрөк ооруларынын, ошондой эле кан басымынын жогорулашына алып келиши мүмкүн.
Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун сунуштарына ылайык, чоңдорго туздун күндөлүк керектөөсүн 5 г менен чектөө сунушталат, бул болжол менен бир чай кашыкка туура келет.
Тузду жарыкка коргогон жерге, бекитилген айнек идиште сактоо маанилүү, анын касиеттерин жоготпош үчүн.
Тамактарды даярдаганда туздун көлөмүн азайтуу жана туздун ордуна даамды жакшыртуу үчүн специяларды, жашылчаларды же лимон ширесин колдонуу пайдалуу.
Эсиңизде болсун, саламаттыкка туура тамактануу — бул туруктуулук жана орточулук.
