Юстиция министринин орун басары Сайра Ызакованын сунуштаган мыйзам долбоору кодекстерге жылына бир жолу гана өзгөртүү киргизүүнү сунуштайт. Ал акыркы жылдары жыш өзгөртүүлөрдүн тенденциясы байкалганын, бул жарандар жана бизнес үчүн укуктук туруктуулукту төмөндөтөрүн белгиледи.
Түз эфирден скриншот. Юстиция министринин орун басары Сайра Ызакова
Ызакованын айтымында, 2025-жылы Жоруктар кодексине 33 жолу өзгөртүү киргизилген, ал эми Жарандык жана Кылмыш кодекстерине 13 жолу өзгөртүүлөр болгон. Бул нормаларды колдонуу натыйжалуулугун бузуп, укуктук жөнгө салууда ишенимсиздикти жаратууда.
Мыйзам долбоору ошондой эле президенттин жарлыктары боюнча жана Конституциялык соттун чечимдерине ылайык өзгөртүүлөрдү киргизүү мүмкүнчүлүгүн калтырууну сунуштайт.
Мындан тышкары, парламенттин спикерине ушундай эле укукту берүү мүмкүнчүлүгү каралууда, бул экинчи окуудагы өзгөртүүлөргө киргизилиши мүмкүн.
Инициативага жооп катары депутат Дастан Бекешев мындай чектөөлөрдүн практикада иштебей тургандыгын жана теңсиз шарттарды жаратышы мүмкүн экендигин айтып, күмөн санаган.
Ал өкмөттүн көп учурда өзгөртүүлөрдү сунуштаганын жана президенттик жарлыктар аркылуу чектөөлөрдү оңой эле айланып өтө ала турганын белгиледи.
«Эгер биз мындай чектөөлөрдү киргизсек, өкмөт аларды айланып өтүүнүн жолун табат. Бизге тоскоолдуктар коюлат, ал эми өзүбүз аларды сактабайбыз», — деп баса белгиледи ал.
Бекешев ошондой эле спикерге атайын ыйгарым укуктарды берүү боюнча нааразычылыгын билдирди, бардык депутаттар тең экенин жана эч кимдин өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча өзгөчө укуктары болбошу керектигин айтты.
«Депутаттар спикерден уруксат сурашы керекпи? Чечимдер кабыл алынуучу критерийлер кайда? Биз эл тарабынан шайланганбыз, ал эми сиз бизге чектөөлөрдү коюп жатасыз», — деп депутат нааразы болду.
Ал же бардык үчүн бирдей катуу эрежелерди орнотууну же мыйзам долбоорун толугу менен четке кагууну сунуштады, болбосо бул парламенттин ыйгарым укуктарын бузушу мүмкүн.
Талкуунун жыйынтыгында депутаттар инициатива парламентке тиешелүү болбошу керектигин макулдашып, өкмөттүн зарылчылык болсо, чектөөлөрдү өз алдынча орнотуусун сунушташты, мыйзам аркылуу эмес.
Юстиция министрлигине сунушталган мыйзам долбоорун иштеп чыгуу тапшырылды.
Бүгүнкү күндө Кыргызстанда 19 кодекс иштеп жатат, алардын экөөсүндө — Салык жана Цифрдык кодекстерде — өзгөртүүлөрдү киргизүүгө жылына бир жолу гана чектөөлөр бар.
