Интернеттен алынган сүрөт
Ошентип, Конституциялык сот президенттин суроосу боюнча Негизги мыйзамдын кээ бир нормаларын расмий түшүндүрдү. Түшүндүрмөдө 67-берене, 68-берененин 2-бөлүгү жана 72-берененин 1-бөлүгү, алардын 2010-жылдагы Конституция менен байланыштары жана 2021-жылдын 11-апрелинде референдум аркылуу кабыл алынган «Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө» мыйзам менен байланыштары талкууланат.
Сот өз чечиминде шайлоолордун натыйжасында алынган мандат элдин, суверенитеттин ээси катары, эркиндигин билдиргендигин жана ал юридикалык факт катары аяктаганын белгиледи. Анын шарттарын, анын ичинде мөөнөтүн, башталган соң өзгөртүү мүмкүн эмес.
Конституциялык сот ошондой эле мандатты артка карата кыскартуу мыйзамдуулук жана шайлоолордун легитимдүүлүк принциптерине каршы келет деп белгиледи. Жаңы Конституция мурда пайда болгон мамилелерге, мурдагы эрежелер боюнча түзүлгөн, таасир этпеши керек.
Сот «Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө» мыйзамдын 3-беренесинин 1-бөлүгүнө шилтеме жасап, 2021-жылы алты жылдык мөөнөткө шайланган президент жаңы Конституциянын алкагында өз ыйгарымдарын уланта берерин жана бул мөөнөт «эки мөөнөттөн ашпашы» чектөөсү контекстинде биринчи болуп эсептелинерин белгиледи.
Алты жылдык мөөнөттү биринчи деп таануу анын кыскартылышын же кайра эсептелишин билдирбейт. Бул жаңы мөөнөттөрдүн саны боюнча эрежеге гана таасир этет жана учурдагы мандаттын аяктаган датасын өзгөртпөйт.
Ошентип, учурдагы президент өзүнүн алты жылдык мөөнөтүн толук аяктайт, ал эми беш жылдык мөөнт жөнүндө жоболор келечектеги шайлоолорго колдонулат.
Конституциялык сот эрте шайлоолор үчүн негиздер толук жана 2021-жылдагы Конституциянын 72-беренесинин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн: бул арыз боюнча отставка, белгиленген тартипте кызматтан четтетүү, ошондой эле ден соолук абалына же өлүмгө байланыштуу милдеттерди аткаруу мүмкүн эместиги.
Мөөнөттөр жөнүндө талкуулар мандатты эрте токтотуу үчүн негиз боло албайт.
Жогоруда көрсөтүлгөн негиздер жок болсо, кезектеги шайлоо циклынын процедурасы колдонулат.
Ошентип, кезектеги президенттик шайлоолор 2027-жылдын 24-январында, январь айынын төртүнчү жекшембисинде белгиленди.
Жогорку Кеңеш шайлоолорду добуш берүү күнү келгенге чейин төрт айдан кечиктирбей белгилеши керек, башкача айтканда, 2026-жылдын 24-сентябрына чейин.
