Мадуро менен болгон кармоо тууралуу көптөгөн сүрөттөр жана видеолор ИИ тарабынан түзүлгөн. Алардын чындыкка ылайык экенине кээ бир дүйнөлүк лидерлер ишеништи.

Дональд Трамп 3-январда Венесуэледеги аскердик операция тууралуу жарыялагандан кийин, социалдык тармактарда көптөгөн жалган сүрөттөр жана видеолор пайда болуп, тез арада вируска айланган. Алардын көпчүлүгү TikTok, Instagram жана X сыяктуу платформаларда миллиондогон көрүүлөрдү топтоду жана Трамп менен Илон Маск сыяктуу ар түрдүү коомдук фигуралар тарабынан активдүү жайылтылды.

Кээ бир адистер бул окуялардын өнүгүшүнө жараша, жаңылыктар видеолорунун реалдуу убакытта жасалгандыгынын биринчи учурларынын бири болушу мүмкүн экенин белгилешти. Башка аналитиктер болсо, бул феномендин уникалдуулугу масштабдалышында эмес, көптөгөн белгилүү адамдардын алдамчылыкка кабылганында экенин билдиришти.

Чыныгы Мадуро кайда?

Америкалык атайын күчтөр Николас Мадуро жана анын жубайын кармап, операцияны өтө тез жүргүзүштү. Ага баңгизаттарды мыйзамсыз жүгүртүүгө айыптар коюлган, бирок ал күнөөсүн мойнуна албай жатат.

Кармалгандан кийин социалдык тармактарда Мадуро тууралуу сүрөттөр пайда боло баштады. Euronews фактыны текшерүү командасы, The Cube, испан, италия, француз жана поляк тилдеринде тарап жаткан көптөгөн жалган сүрөттөрдү аныктады.

Мадуро учактан чыгып жаткан сүрөт, португалиялык ультра оң партия Chega жана анын негиздөөчүсү Андре Вентура тарабынан расмий аккаунтта жарыяланган. Көптөгөн жаңылык булактары бул сүрөттү чыныгы деп көрсөтүштү.
Gemini компаниясынын SynthID инструментин колдонуп, адистер бул сүрөттү текшерип, анын ИИ тарабынан түзүлгөн же өзгөртүлгөндүгүн көрсөтүп турган суу белгисин тапты.

Бул сүрөт миллиондогон көрүүлөрдү топтоду; испан тилиндеги постто 2,6 миллион көрүү болду.

Аналитик Тал Хейгин ИИ технологияларынын тез өнүгүшү жалган маалыматтарды аныктоону кыйындатканын белгиледи. Мадуро кармалгандан кийин маалыматтар өтө аз болуп, адамдар анын кармалышын көрсөтүп турган сгенерленген сүрөттөрдү жүктөй башташты.

4,6 миллион көрүүнү жыйнаган сүрөттө Мадуро аскердик учакта, кармоо астында көрсөтүлгөн.



Маалыматтарды текшерүү боюнча Newsguard платформасы да бул сүрөттүн жасалма иштетилгендигин жана Мадуро өлкөдөн вертолет менен чыгарылгандыгын билдирген фактыларга каршы келгенин тастыктады.

Мадуро кармалгандыгы тууралуу жалган сүрөттөр пайда болгондон кийин, социалдык тармактарда венесуэлалыктардын кубанып жаткан видеолору тарала баштады.

Алардын кээ бири 5,6 миллион көрүүнү жыйнады, бирок бул видеолордо да ИИнын белгилери байкалууда, мисалы, табигый эмес кыймылдар жана туура эмес деталдар.

Венесуэладан келген маалыматтарга ылайык, коомдук пикир ар түрдүү: кээ бир тургундар Мадурону кулатууга кубанышат, ал эми башкалары АКШнын кийлигишүүсүн айыпташат.

Социалдык тармактарда эски кадрлардан монтаждалган видеолор пайда боло баштады. Алардын бири X платформасында "Бул бүгүн Каракас. Мадурону колдогон топтор абдан чоң" деген жазуу менен бир миллион көрүүнү жыйнады, бирок чындыгында бул 2025-жылдын ноябрында өткөн митингдин эски видеосу.

Башка популярдуу видеодо, франкоязыктуу X сегментинде, балкондо турган эркек фейерверк менен толтуруп жаткан топту тартууда. "Мен венесуэлалыктардай бактылуу элди сейрек көрөм, алар Мадуродон америкалык кийлигишүү аркылуу кутулушту" деген жазуу бар.

Уруша болгон жокпу?

Мадуро тууралуу жалган сүрөттөрдөн тышкары, интернетте АКШ Уго Чавестин мавзолейине сокку ургандыгы тууралуу фейктер тарала баштады, аларды Колумбия президенти Густаво Петро да кайрадан бөлүштү.

Сүрөттөрдүн бири мавзолейдин бомбаланганын билдирет.



Бирок, Хейгин сүрөттүн оң жагы - бул 2013-жылдагы мавзолейдин чыныгы сүрөтүнө негизделген, ИИ тарабынан моделденген сүрөт экенин баса белгилейт, ага талкалануучу элементтер кошулган.

Уго Чавес фонду дүйшөмбү күнү Instagramда имараттын такыр бузулбаганын көрсөтүп турган видеону жарыялады.