В интервью агентству «Кабар» президент Кыргызстана Садыр Жапаров высказался по поводу обсуждаемой ситуации с Даниэлем Ажиевым и предложением Министерства внутренних дел:
— Салам, Садыр Нургожоевич. Даниэл Ажиевдин, мыйзамсыз вебкам-студияларды уюштургандыгы үчүн соттолгон, айланасындагы талкуулар активдүү уланууда. Социалдык тармактарда ал түрмөдөн вертолет менен чыгып кеткендиги жана азыркы учурда люкс жашоосун көрсөтүп жатканы тууралуу айыптоолор айтылууда. Бул, көпчүлүктүн пикири боюнча, бийликтин имиджине терс таасир этүүдө. Сиз бул тууралуу кандай ойлойсуз? Ажиев сиздин амнистияңыз боюнча бошотулганын эске алып, сизге кайрылып жатабыз.
— Ооба, бул чын. Биз аны кечирдик. Анын энеси мага чыкты. Ал менин WhatsApp номеримди кантип тапканын билбейм, бирок ал мага видео кайрылуу жөнөттү.
Анын билдирүүсүндө мындай деп айтылган: «Менин келиним төрт баласы менен чоң кыйынчылыктарды баштан кечирип жатат, алардын бири майып, биздин үй-бүлөбүз финансылык жактан оор абалда. Сураныч, мээримдүүлүк көрсөтүп, уулумду бошотуп бериңиз. Мен сизге кепилдик берем, ал жакшы жүрөт жана тынч жашайт».
Мен мээримдүү адам болгондуктан, ага кечирим берүү чечимин кабыл алдым. Ал күнү мен Ажиевден тышкары 75 башка соттолгонду да кечирдим, алар жеңил кылмыштарды жасашкан.
Кийин мен Ажиев түрмөдөн вертолет менен учуп кеткенин билдим. Мен дароо вертолеттун экипажына кайтып келип, аны кайра алып келүүнү буйрудум.
Акырында Ажиев үйүнө унаа менен кетти. Анын вертолет менен учуп кеткендиги тууралуу маалымат чындык болуп чыкты, бирок 15 мүнөттөн кийин вертолет кайрадан учуу жайына кайтып келди.
Кээ бирлери Төтөнчө кырдаалдар министрлигин бул жагдайда айыпташууда, бирок алардын эч кандай күнөөсү жок.
Вертолеттор, өзгөчө кырдаалдар үчүн учуп кетүүдөн тышкары, коммерциялык рейстерди да аткара алышат, анткени өзгөчө кырдаалдар күн сайын болбойт.
Биз вертолетторду коммерциялык заказдар үчүн колдонууга уруксат бердик, ошондуктан алар чыгымдарын жаба алышат. Ким кааласа, кызматты төлөп, бул транспортту пайдалана алат.
Ошол эле учурда эч ким түрмөдөн бирөөнү алып келүү боюнча буйрук бербейт. Заявкаларда болгону учуу жери, багыт, убакыт жана жүргүнчүлөрдүн саны көрсөтүлөт.
Демек, министрликти айыптоо мааниси жок. Эгер кимдир бирөө вертолеттун кызматтарын пайдалангысы келсе — сураныч, төлөңүз жана учуңуз.
Ажиевге келсек, чындыкты айтсам, мен да бул тууралуу билгенде шок болгонумду билдирем. Анын энеси алар «абдан кедей болуп калышты» деп айткан, ал эми уулу түрмөдөн качуу үчүн вертолет ижарага алып жатканы көрүнүп турат. Мен ойлодум: «Мени жөн гана алдады».
Көп адамдар менин мээримимди жана жумшак мамилемди пайдаланышат. Бирок бул түбөлүккө созулушу мүмкүн эмес. Кайрымдуу адамдар катуу болуп калганда, кесепеттер оор болушу мүмкүн.
— Кээ бирлери президент эмне үчүн түрмөдө жаткан акын Аскат Жетигенди бошоткон жок, бирок шектүү бизнес менен алектенген адамга мээримдүүлүк көрсөттү деп кызыгышат?
— Мен кимди кечирүүнү, кимди кечирбөөнү тандабайм. Чечимдер келип түшкөн кечирим сураган арыздарга негизделет. Эгер соттолгон адам арыз берсе, биз аны карайбыз. Бирок арыз бербеген адамды кантип бошотсо болот? Эгер ал кайрылса, биз анын маселесин карайбыз.
— Жакында сиз МВДнин айдоочулардын ПДДны билүүсүн текшерүү боюнча мыйзам долбоорун токтотуу боюнча буйрук бергендиги маалым болду. Жарандык коом бул жаңылыкты оң кабыл алды. Бул демилге толугу менен жокко чыгарылдыбы же башка формада ишке ашырылышы мүмкүнбү?
— Демилге МВДдан келип чыкты. Ал мыйзам бузгандарды токтотуп, алардын билимдерин текшерүүнү сунуштады.
Эгер айдоочу эрежелерди билбесе, анын жүргүнчү күбөлүгүн алып, кайрадан экзаменге жибериши керек болчу.
Метод жалпы алганда туура, бирок менин оюмча, бул азыр эрте. Алгач ГАИ кызматкерлерин даярдоо керек. Кээде алар өздөрү эрежелерди толук билбешет.
ГАИ кызматкерлери толук даяр болгондо, биз бул маселе боюнча кайра кайрыла алабыз.
Бул чаранын негизги максаты — жол кырсыктарынын санын азайтуу.
Мен ар дайым баса белгилеп келем: мурунку көп адамдар айдоочулук күбөлүктөрдү окутусуз алышкан, бул авариялардын көбөйүшүнүн жана жол кырсыктарынын көптүгүнүн бир себеби болуп калды.
Бул маселени чечүүнүн бир жолу. Биздин эл көп учурда «люстрация» зарылдыгы жөнүндө сүйлөшөт. Ошентип, бул чара да өз түрүндөгү люстрацияга тиешелүү.
Биз беш жылдан бери мамлекеттик структураларда «люстрация» өткөрүп келебиз жана жогорку деңгээлдерде аны дээрлик аяктадык. Эми аны башка тармактарда да өткөрүүгө болот.
Бул тармакта «люстрацияны» кантип өткөрсө болот? Эгер биз мыйзам бузууга көз жумсак, авариялардын саны дагы көбөйөт.
Адамдар дагы эле азап чегишет. Майыптардын саны өсөт. Ошондуктан бул маселе эң олуттуу көңүл бурууну талап кылат.
Эми айдоочулук күбөлүктөрүн сатып алуу 99% мүмкүн болбой калат. Мамлекет бул маселени көзөмөлгө алды. Ал эми мурда күбөлүк сатып алган жана эрежелерди билбегендерди алардын сакталуусуна үйрөтүү керек.
Ошентип, Кыргызстандагы жолдордо коопсуздукту камсыз кылууга болот.
Запись Садыр Жапаров прокомментировал помилование Даниэла Ажиева и скандал с вертолётом впервые появилась K-News.
