— Салам, Садыр Нургожоевич. Даниэль Ажиевдин мыйзамсыз вебкам-студияларды уюштургандыгы үчүн соттолгону тууралуу окуянын тегерегинде көп талкуулар болуп жатат. Социалдык тармактардын колдонуучулары аны абактан вертолет менен учуп кеткени үчүн сынга алып, азыркы учурда социалдык тармактарда люкс жашоо образын көрсөтүп жатканына нааразы. Бул бийликтин авторитетин шекке салып жатат. Сиз бул тууралуу эмне ойдосуз? Ажиев сиздин буйрук менен бошотулганы тууралуу угуп келдик?
— Ооба, бул чын. Мен аны кечирдим жана бошоттум. Ажиевдин энеси мага кайрылды. Менин WhatsApp номеримди кайдан алганын билбейм, бирок ал мага видео кайрылуу жөнөттү.
«Менин төрт балам бар, алардын бири майып. Биз кыйын кырдаалдабыз. Суранам, уулумду кечирип койгула. Ал жакшы жүрүүгө жана тынч жашоого убада берди», - деди ал.
Мен сезимтал адаммын. Мен чын эле ага ишендим жана кечирим бердим. Ал күнү мен Ажиевден тышкары дагы 75 адамды жеңил кылмыштар үчүн кечирдим.
Бирок, андан кийин «Ажиев абактан вертолет менен учуп кетти» деген маалымат келип түштү. Биз дароо вертолеттун багытын өзгөртүп, аны кайра старттык жерге кайтардык.
Ошентип, Ажиев унаа менен үйүнө кетти. Анын вертолет менен чыгып кеткендиги тууралуу маалымат чын, бирок 15 мүнөттөн кийин биз вертолетту буруп, аны кайра алып келдик.
Кээ бир адамдар бул үчүн ТЖМди күнөөлөшүүдө, бирок бул алардын күнөөсү эмес.
Вертолетторду гана өзгөчө кырдаалдарда эмес, коммерциялык максаттарда да колдонууга уруксат берилет, анткени мындай кырдаалдар күн сайын болбойт.
Ошондуктан биз вертолетторду коммерциялык заказдар үчүн бош убакытта колдонууга уруксат бердик, алар чыгымдарын калыбына келтире алышы үчүн. Эгер кимдир бирөө заказ берип, төлөсө, вертолет ага берилет.
Ажиевди түздөн-түз абактан алып кетүү боюнча буйруктар болбойт. Тек гана учуу жана конуу жерлери, учуу убактысы жана жүргүнчүлөрдүн саны көрсөтүлөт.
Ошондуктан министрликти күнөөлөбөш керек. Эгер кимдир бирөө вертолет кызматынан пайдалангысы келсе, ал төлөп, пайдалана алат.
Ажиев менен болгон кырдаалга кайтып келсек, мен бул тууралуу укканда өзүм да шок болдум. Эгер анын энеси «биз бардыгынан айрылдык» десе, ал ошол учурда вертолет ижарага алып жатса, мен «мени алдады» деп ойлодум.
Көп адамдар менин мээримимди жана жумшак мүнөзүмдү пайдаланууга аракет кылышат. Бирок бул түбөлүккө созулбайт. Эгер адам дайыма мүмкүнчүлүктөрдү алып, кийин катуу болуп калса, бул эми оңдолбойт.
— Кээ бирлери дагы: «Президент Аскат Жетигенди, абакта жаткан акын, эмне үчүн кечирбейт, ал эми жаман иштерден пайда тапкан адамды бошотот?» - деп сурашууда.
— Мен кимди кечирүүнү тандоого укугум жок. Чечимдер кайрылуулар боюнча кабыл алынат. Мен кечирим сурабаган адамды кантип бошотом? Эгер ал кайрылса, биз анын өтүнүчүн карап чыгабыз.
— Сиз Ички иштер министрлигине жол эрежелерин бузган айдоочуларды тестирлөө боюнча мыйзам долбоорун кайра чакырып алууну тапшырганыңыз белгилүү болду. Жарандык коом бул жаңылыкты оң кабыл алды. Бул мыйзам долбоору жокко чыгарылдыбы же башка форматта ишке ашырылатбы?
— Инициатива Ички иштер министрлиги аркылуу сунушталган жана жол эрежелерин бузган айдоочулардын билимдерин текшерүүгө байланыштуу.
Эгер айдоочу эрежелерди билбесе, анын күбөлүгү жокко чыгарылат жана ал кайрадан экзамен тапшырууга тийиш.
Жалпысынан, бул ыкта туура, бирок, мүмкүн, бир аз эрте. Алгач ГАИ кызматкерлерин толук даярдоо керек. Кээде алар өздөрү жол эрежелеринин бардыгын билбеши мүмкүн.
ГАИ кызматкерлери даяр болгондо, биз бул маселеге кайра кайтып келебиз.
Мындай ыкманын максаты - жол кырсыктарынын санын азайтуу.
Мен дайыма айтам, мурда көп адамдар жол күбөлүгүн үйрөнбөй эле алышчу, бул авариялардын өсүшүнө себеп болду, анын натыйжасында биздин жарандар жол кырсыгына кабылышты.
Бул маселени чечүүнүн бир жолу - ушул ыкма. Адамдар «люстрация» тууралуу көп айтышат. Бул дагы ушул «люстрация» бөлүгүнө тиешелүү.
Биз мамлекеттик структураларда «люстрация» менен беш жылдан бери иштеп келе жатабыз жана жогорку деңгээлдерде ишти дээрлик аяктадык. Эми башка тармактарда «люстрация» менен алектенели.
Бул тармакта «люстрацияны» кантип жүргүзсө болот? Эгер бузукулар жазасыз калса, авариялар гана көбөйөт.
Биздин жарандар дагы эле өлүп, майыптардын саны көбөйөт. Ошондуктан бул маселе олуттуу көңүл бурууну талап кылат.
Келечекте айдоочулук күбөлүктөрдү сатуу дээрлик толугу менен токтотулат. Мамлекет бул процессти көзөмөлгө алды. Биз эрежелерди билбестен күбөлүк алган айдоочуларды окутушубуз керек. Ошол гана учурда Кыргызстан жолдорунда коопсуз жүрүүгө мүмкүн болот.
