Навигациялык пломбаларды милдеттүү түрдө колдонуу боюнча биринчи этап 2026-жылдын 11-февралында катышуучу өлкөлөрдүн аймагында башталат.
Кыргыз Республикасынын ЕАЭБ алкагында жүк ташууларды көзөмөлдөө боюнча улуттук оператору «Мамлекеттик бажы инфраструктурасы» акционердик коомунун негизинде дайындалды.
Улуттук оператордун мониторинг жана анализ борбору жүк бөлүктөрүнүн жабык түзмөктөрүнө коюлган навигациялык пломбаларды колдонуп, 24 сааттык режимде контролду жүргүзөт. Бул транспорт каражаттарынын кыймыл маршрутуна көзөмөл жүргүзүүгө жана мүмкүн болгон чукул кырдаалдарга тез жооп берүүгө мүмкүндүк берет.
Оператор тарабынан навигациялык пломбаны коюу процесси 15 мүнөттөн ашпайт.
ЕЭКтин маалыматына ылайык, навигациялык пломбаларды киргизүү үч этапта өтөт:
1) санкциялык жана белгилүү түрдөгү акциздик товарлар, анын ичинде алкоголь жана тамеки,
2) кийим, бут кийим жана техника, автомобиль транспорту менен ташылган,
3) никотин камтылган продукция жана никотин сырьёсу, ЕАЭБнин бажы аймагынан чыгарылган.
ГТСте навигациялык пломбаларды киргизүү жүк ташуулардагы ачыктыкты жакшыртууга, контролдоо процедураларын жөнөкөйлөтүүгө жана жүк ташуунун мөөнөттөрүн кыскартууга багытталганын баса белгилешет.
Маселенин тарыхы
2022-жылдын 19-апрелинде Москвада Евразия экономикалык биримдигинде жүк ташууларды көзөмөлдөө үчүн навигациялык пломбаларды киргизүү боюнча макулдашуу кол коюлду. Кыргызстан бул макулдашууну 2023-жылдын январында ратификациялады.
Пломбаларды киргизүү процесси үч этапка бөлүнүп, 1,5 жыл созулат.
1) Биринчи этапта навигациялык пломбалар бир катар товардык топторго колдонулат.
Алардын арасында, биринчи кезекте, санкциялык жана белгилүү түрдөгү акциздик товарлар, анын ичинде алкоголь жана тамеки, бажы транзити жана экспорт процедураларына ылайык ташылат, ошондой эле мамлекеттер аралык соода алкагында.
2) Экинчи кезекте, кийим, бут кийим жана техника, алар да бажы транзити процедурасына ылайык автомобиль транспорту менен ташылат.
3) Үчүнчү кезекте, никотин камтылган продукция жана никотин сырьёсу, ЕАЭБдин бажы аймагынан чыгарылып, экспорт процедурасына ылайык автомобиль транспорту менен ташылат.
Кыргызстан менен Казакстан ортосунда автомобиль ташуулар үчүн навигациялык пломбаларды колдонуу боюнча пилоттук долбоор 2025-жылдын 1-декабрынан 2026-жылдын 15-январына чейин ишке киргизилет.
