Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин №77 токтому жаңы НДС эсептөө эрежелерин киргизет, анын ичинде ЕАЭБ өлкөлөрүнөн импорттолгон товарларга да тиешелүү. Кыргызстандагы Россиянын Соода өкүлчүлүгүнүн маалыматы боюнча, бул документ "кооптуу белгилерге" ээ товарлар менен иштөө принциптерин тактоо жана импорттун баасын контролдоо үчүн катуу механизмдерди киргизүү максатын көздөйт.
Жаңыланган талаптарга ылайык, "кооптуу" товарлар тобу үчүн салык базасы товардык позиция боюнча орточо баанын 30% га төмөндөтүлгөн негизинде аныкталат. Мамлекеттик салык кызматы акыркы 60 күндөгү импорт боюнча маалыматтарды анализдеп, ушул орточо бааны аныктайт. Социалдык мааниге ээ товарлар үчүн өндүрүүчүлөрдүн электрондук эсеп-фактураларынын маалыматтары да эске алынат. "Кооптуу" товарлардын тизмеси бизнес жана мамлекеттик органдардын суроолору боюнча ар ай сайын жаңыртылып турат, ал эми база жылына бир жолу кайра каралат.
“Чоң салык төлөөчүлөр” үчүн өзгөчө шарттар каралган. Бул категорияга кирген компаниялар үчүн НДС документ менен тастыкталган келишим баасынын негизинде эсептелет, кооптуу коэффициенттерди колдонбостон. Бирок фискалдык органдар бул баалардын негиздүүлүгүн текшерүү үчүн экспортчу өлкөлөрдүн компетенттүү органдарына кайрылышы мүмкүн. Эгер 90 күндүн ичинде тастыктоо алынбаса же шайкешсиздик табылса, салык "кооптуу" база боюнча, айыппул менен кошо, импорттолгон учурдан тартып кайра эсептелет.
Бул токтом расмий жарыяланган учурдан тартып күчүнө кирет, ал эми кээ бир нормалар 2025-жылдын сентябрь жана декабрь айларында пайда болгон укук мамилелерине да тиешелүү болот. Жаңы эрежелер фактически "орточо базар баасы" презумпциясын импорт үчүн орнотот, келишим баасын толук ачыктык жана маалыматтарды өкмөттөр аралык каналдар аркылуу текшерүү шартында гана колдонууга уруксат берет.
