Иш-чарада Бишкектин мэри Айбек Джунушалиев, курулуш министри Нурдан Орунтаев жана башка муниципалитеттин өкүлдөрү катышты.
Талкууланган негизги темалар 23-январда президент менен болгон жыйында көтөрүлгөн маселелерди чечүүгө арналды. Негизги көңүл жаңы Жер кодексинин күчүнө кириши боюнча 2025-жылдын 18-июлунда кабыл алынган КР № 150 мыйзамынын 10-беренесине ылайык жер тилкелерин сатып алуу методологиясына бурулду.
10-берене
1. Жер тилкелери муниципалдык менчикте, көп кабаттуу үйлөрдү куруу үчүн юридикалык жана жеке жактарга берилген, жаңы Жер кодексинин күчүнө киришине чейин, бул жактар тарабынан үйдүн эксплуатацияга берилген күндөн тартып беш жылдын ичинде сатып алынышы керек. Андан кийин жер тилкесине болгон укуктар турак жай ээлеринин жалпы үлүштүү менчигине өткөрүлөт. Сатып алуу шаардык кенеш тарабынан бекитилген методикага ылайык, имараттын эксплуатацияга берилген датасын эске алуу менен жүргүзүлөт.
2. Жер тилкесин сатып алуу боюнча милдеттенмелерди аткаруу үчүн юридикалык жана жеке жактар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына кепилдик бериши керек. Анын өлчөмү жер тилкесинин баасына пропорционалдуу болот жана жыл сайын төлөнгөн сатып алуу төлөмдөрүнүн суммасына жараша кыскартылышы мүмкүн, шаардык кенеш тарабынан белгиленген шарттарга ылайык.
Сергей Пономарев буга чейин жер тилкелери курулуш компанияларына 49 жылга ижарага берилгенин, приватизацияга мораторий жарыяланганын белгиледи. Куруучулар бош жер тилкелеринде инфраструктураны (жолдор, суу камсыздоо, канализация, электр энергиясы, газ) өнүктүрүүгө чоң каражаттарды инвестициялашты. Бирок, жердин баасы долбоорлордун чыгымдарын эсептөөлөрүндө эске алынган эмес.
Кийинчерээк, имараттар эксплуатацияга берилген учурдан тартып жердин баасын баалаган методика боюнча жерди сатып алууну талап кылган мыйзам кабыл алынды. Бул 2010-2012-жылдары жер тилкелерин алган, бирок объектилерин 2019-2024-жылдары гана киргизген компаниялар үчүн кыйынчылык жаратты, анткени жердин баасы кыйла жогорулады. Мындай талаптар компанияларды банкроттукка дуушар кылышы мүмкүн, айрыкча негизги ишмердүүлүгүн токтоткондор үчүн.
Бизнес коомчулугу жер тилкелерин ижарага алган учурдан баштап сатып алууну эсептөөнү сунуштады, эксплуатацияга берилген учурдан эмес. Президент бизнес өкүлдөрүнүн негиздемелерин угуп, мэр бул позицияны колдоду, бул мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү чечимине алып келди.
«Бүгүн бизнес коомчулугу Жогорку Кеңешке өзгөртүүлөрдү сунуштап кат жөнөттү. Параллельдүү түрдө муниципалитеттин жана Бишкектин шаардык кенешинин деңгээлинде методиканы макулдашуу жүрүп жатат», - деп кошумчалады ал.
Бул өзгөртүүлөр үч негизги маселени чечүүгө жардам берет:
- Социалдык — көптөгөн үлүш ээлери мэриядан маалымкат албагандыктан, батирлерин өз атына каттай албай жатышат;
- Бюджеттик — каттоодон кийин жарандар кыймматтуу мүлк салыгын төлөөгө киришет;
- Сектордук — курулуш тармагы өз ишмердүүлүгүн улантып, 2026-жылы жана кийинки жылдарда ИДПнын өсүшүнө салым кошо алат.
Ошентип, маселени чечүү мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү жана Бишкек шаардык кенешинин нормативдик акт катары адилеттүү сатып алуу методикасын кабыл алуу аркылуу көрүлөт.
Маселенин тарыхы:
23-январда КР президенти Садыр Жапаров ири курулуш компанияларынын жетекчилери, ошондой эле мамлекеттик органдардын жана Бишкектин мэриясынын өкүлдөрү менен жыйын өткөрдү. Анда курулуш секторунун жана бизнес ассоциацияларынын 30га жакын өкүлү катышты. Талкууланган маселелердин арасында ижарага алынган жер тилкелерин сатып алуу, газдаштыруу боюнча жаңы эрежелер, Бишкекводоканалдын кызмат тарифтери жана курулуш уруксаттарын кайтарып алуу механизмдери болду.
