Саясатчы Бакытбек Жумагулов укуктук интерпретациялар жана институционалдык түшүндүрмөлөрдүн зарылдыгы боюнча өз көз караштарын бөлүшөт.
Президенттик мандатты ишке ашыруу темасы конституциялык өзгөрүүлөрдүн контекстинде эксперттер арасында жана коомдо активдүү талкууланууда. Саясатчы жана Евразия стратегиялык изилдөөлөр борборунун директору Бакытбек Жумагулов учурдагы президент мурдагы Конституциянын редакциясына ылайык шайланганын, ал алты жылдык мөөнөттү белгилеп, кайра шайлануу мүмкүнчүлүгүн чектегенин баса белгилейт. Учурда ал беш жылдык мөөнөт жана эки мөөнөттү подряд шайлануу мүмкүнчүлүгүн караган жаңы Конституциянын алкагында иш алып барууда.
Эксперттин пикири боюнча, мындай жагдай укуктук нормаларды бузбайт. Президенттик мандат мыйзамдуу жол менен алынган, ал эми жаңы Конституциянын редакциясы мурда өткөрүлгөн шайлоолордун жыйынтыктарын кайра карап чыкпайт. Бирок, Жумагулов конституциялык моделден экинчи моделге өтүү укуктук суроолорду жана ар түрдүү интерпретацияларды пайда кыларын белгилейт, бул институционалдык өзгөрүүлөр учурунда нормалдуу процесс.
Анын айтымында, бул укуктук суроолор практикалык мааниге ээ. Мамлекеттик институттардан тиешелүү түшүндүрмөлөр болбосо, алар коомдук талкуулардын темасына айланып, ар кандай реакцияларды жаратуусу мүмкүн. Власть тарабынан убагында жана салмактуу коммуникациянын зарылдыгы маанилүү аспект болуп саналат.
Жумагулов ошондой эле мындай суроолорду укуктук жана институционалдык контекстте, саясатташтыруудан качып талкуулоо керектигин белгилейт. Ал парламенттин жана тиешелүү мамлекеттик органдардын өтүү мезгилиндеги укуктук аспекттерди түшүндүрүүгө катышуусу коомдо өзгөрүүлөрдү түшүнүүнү тактоо үчүн жардам бере алат деп эсептейт.
Мындан тышкары, эксперт ар түрдүү механизмдер, анын ичинде шайлоо чечимдери коомдук ишенимди бекемдөө жана саясий консенсусту жаңыртуу үчүн курал катары кызмат кыла алат деп көрсөтөт. Бирок, мындай аракеттер мыйзамдын алкагында болушу жана мамлекеттин аң-сезимдүү чечимдеринин натыйжасы болушу керек.
Жумагуловдун пикири боюнча, саясий системанын туруктуулугу көпчүлүк учурда бийликтин укуктук суроолорду натыйжалуу түшүндүрүү жана конституциялык процесстерде алдын ала болжолдуулук камсыз кылуу жөндөмдүүлүгүнө көз каранды. Ачыктык, диалог жана укуктук аныктамалар мамлекеттик институттарга болгон туруктуулукту жана ишенимди сактоодо негизги роль ойнойт.
Жумагулов Бакытбек, Евразия стратегиялык изилдөөлөр борборунун директору, саясатчы
