Жалпы чакырыктар
Гебрейесус 2025-жылы аскердик чыгымдар 2,7 триллион долларга жетээрин, бул 2030-жылга чейин ачарчылыкты жоюу үчүн зарыл болгон суммадан 30 эсе көп экенин белгиледи.Ал ошондой эле COVID-19 сыяктуу "көзгө көрүнбөгөн душманга" каршы күрөшүүгө даярдык көрүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи, ал пандемиянын анын баамдоосуна ылайык "20 миллион адамдын өмүрүн алганын жана дүйнөлүк экономикага 10 триллион доллардан ашык зыян келтиргенин" айтты.
Бул жок кылуучу кесепеттерге карабастан, өлкөлөр өз жарандардын саламаттыгын коргоого караганда аскердик муктаждыктарга кыйла көбүрөөк инвестиция салууну улантууда.
“COVID-19 пандемиясы көрсөтүп бергендей, глобалдашкан дүйнөдө саламаттыкты сактоо улуттук коопсуздук маселесине айланууда”, – деп кошумчалады Гебрейесус.
Вирустарга виза керек эмес; патогендер чек араларды сыйлабайт. Ал эми дезинформация дипломатиядан тезирээк таралат.
Эл аралык деңгээлде кызматташтык
ДСУнун башчысы ошондой эле саламаттыкты сактоо эл аралык кызматташтыктын негизги компоненти болушу керек экенин баса белгиледи.“Бөлүнүүлөргө толгон дүйнөдө, саламаттыкты сактоо – өлкөлөрдүн идеологиялык талаш-тартыштарды жеңип, жалпы чакырыктарды чечүү үчүн бириккен бир нече тармактардын бири”, – деди ал.
Ал ДСУга мүчө мамлекеттер келечектеги пандемияларга глобалдык даярдыгын күчөтүү боюнча иштерин улантып жатканын эске салды жана өткөн жылы пандемиялар боюнча келишим кабыл алынганын, ал ратификацияланган соң саламаттыкты сактоо коопсуздугун жогорулатуу үчүн маанилүү эл аралык инструментке айланарын айтты.
Гебрейесус өлкөлөр бул процесске кайрымдуулук үчүн эмес, эпидемиологиялык көзөмөл, эрте эскертүү жана медициналык ресурстарга жетүү боюнча кызматташтык алардын кызыкчылыктарына жооп берерин белгиледи.
Көп тараптуу кызматташтыктын мааниси айырмачылыктарды жоюуда эмес, жалпы тобокелдиктерди башкарууда.
Каржылык кыйынчылыктар
ДСУнун башкы директору эл аралык кызматташтык системасынын олуттуу чакырыктарына да көңүл бурду. Ал уюмдун ири донорлордун бири тарабынан каржылоонун токтотулушу менен байланышкан кыйын реформалар жана өзгөрүүлөрдөн өтүп жатканын белгиледи.“Мен ДСУ бул кырдаалдан күчтүү жана өзүнүн негизги мандатына көңүл буруп, көз карандысыз болуп, элдердин жана мамлекеттердин кызыкчылыктарына кызмат кылууга жөндөмдүү болуп чыгаарына ишенем”, – деп кошумчалады ал.
Акырында, биз баарыбыз бир түр, бир планетада жашап, бир ДНКга ээ болуп, бирдей коркунучтар менен бетме-бет келебиз.Гебрейесус өлкөлөрдүн жана эл аралык институттардын ортосундагы ишенимди калыбына келтирүү келечектеги кризистерге эффективдүү жооп берүү үчүн ачкыч экенин баса белгиледи.
Башкы беттеги сүрөт иллюстративдик: © ДСУ/П. Альбуй (архивдик сүрөт).
