Моджтаба Хаменеи
Моджтаба Хаменеи Ирандын жаңы жогорку лидери болуп дайындалды, бул 88 диний өкүлдөн турган кеңештин чечиминин натыйжасы болуп саналат.
New York Times гезитинде жарыяланган маалыматка ылайык, 56 жаштагы Моджтаба Али Хаменейдин экинчи уулу. Ал 1969-жылы Ислам Республикасы түзүлгөнгө он жыл калганда, Мешхедде, өлкөнүн белгилүү диний борборунда төрөлгөн.
1987-жылдан тарта ал Ислам революциясынын коргоочулар корпусунда карьерасын баштап, 1980-1988-жылдардагы Иран менен Ирак арасындагы согуш учурунда куралдуу күчтөргө кошулган.
1989-жылы анын атасы жогорку лидер болуп дайындалып, маркум аятолла Рухолла Хомейниди алмаштырган.
Моджтаба Кума шаарында белгилүү диний кызматкерлердин жетекчилиги астында билим алууну улантып, диний семинарда сабак берген, бул ага диний жетекчилик менен байланыштарды орнотууга жана алардын урмат-сыйына ээ болууга жардам берген, бул анын атасынын авторитетине да байланыштуу. 2004-жылы ал Иран Меджлиси (парламент) төрагасы Голям-Али Аделдин кызына үйлөнгөн.
Тууралуу байланыштарына карабастан, Моджтаба узак убакыт бою көлеңкеде калып, жогорку лидердин канцеляриясын башкарган жана жаңылыктарда сейрек көрүнгөн.
2005-жылдагы шайлоолордон кийин, консервативдүү талапкер Махмуд Ахмадинежад президент болуп шайланганда, реформаторлор Моджтабаны дин кызматкерлери жана Ислам революциясынын коргоочулар корпусу менен кызматташып, анын жеңишине көмөктөшүүдө айыпташкан.
Ахмадинежаддын каршылаштарынын бири Мехди Карруби аны шайлоо процессине кийлигишкендиги үчүн сынга алып, аны «мырзанын уулу» деп атаган. Бул боюнча жогорку лидер уулун коргоп, ал «өзү мырза, жөн гана мырзанын уулу эмес» деп билдирген.
2024-жылы Эксперттер Ассамблеясы жогорку лидердин мураскерлигин талкуулаганда, аятолла Хаменеи уулу бул кызматка талапкер болбошу керектигин билдирген.
Reuters агенттигинин маалыматына ылайык, Моджтаба атасы сыяктуу эле катуу консервативдүү көз караштарды карманып, оппозицияга жана тышкы душмандарга карата катуу саясатты колдойт. Ал Ислам Республикасында расмий кызматтарды ээлебеген, бирок эксперттердин айтымында, атасына жакын адам катары арткы планда таасир эткен.
Ирандын саясий жашоосундагы анын ролу узак убакыт бою талаш-тартыштарды жараткан, анткени сынчылар өлкөдөгү династиялык саясатка болгон кандайдыр бир ишараларды четке кагышкан. Моджтаба, атасы сыяктуу эле, сайиддердин кара тюрбөнүн кийип жүрөт, бул анын үй-бүлөсү пайгамбар Мухаммедге байланыштуу экенин көрсөтөт.
2019-жылы ага АКШ тарабынан санкциялар киргизилген.
2026-жылдын январь айында Bloomberg агенттиги Моджтабанын инвестициялык империяны башкарганын жана Швейцария банктарындагы эсептерге жана Британиядагы элиталык мүлккө, анын баасы 100 миллион доллардан ашкан, кире алууну камсыз кылганын билдирген, бул АКШнын санкцияларынын күчүндө экенине карабастан.
Hindusian Times маалыматтарына ылайык, анын жубайы Захра Хаддад-Адельден үч баласы бар. Жакында болгон аба соккуларынын натыйжасында анын жубайы, апасы, уулу жана атасы каза болгон, деп билдирет иран өкмөтү.
