Дүйнө жүзүндө аялдар эркектердин укуктарынын болгону 64%ына ээ.Жарымдан ашык өлкөлөрдө макулдук принципине негизделген зордук-зомбулуктун так аныктамасы жок, бул укуктук белгисиздикти жаратып, зомбулук фактыларын таанууга мүмкүнчүлүк берет.
75% өлкөлөрдө кыздарды мажбурлап күйөөгө берүүчү мыйзамдар күчүндө, ал эми 44% өлкөлөрдө бирдей баадагы эмгек үчүн теңдеш сыйлыктар каралган эмес, бул эмгек акысы боюнча теңсиздикке алып келет.
"ООН-аялдар" уюмунун аткаруучу директору Сима Бахус "когда правосудие игнорирует интересы женщин и девочек, это подрывает общественное доверие и легитимность властей" деп белгиледи. Анын айтымында, "жарым элди коргобогон сот системасы адилеттүү деп эсептелбейт".
Дүйнө жүзүндө аялдардын жана кыздардын укуктарын бузуу учурларынын өсүшү байкалууда – соттордо, интернет мейкиндигинде, конфликт зонадарында. Мыйзамдар аялдардын жана кыздардын эркиндигин чектөө жана жосунсуздукка жол берүү үчүн кайра жазылууда.Доклад ошондой эле аялдар жана кыздар технологиянын тез өнүгүшү фонуна каршы санарип зомбулукка туш болуусуна көңүл бурат. Конфликт шарттарында зордук-зомбулук согуш жүргүзүүнүн ыкмасы катары колдонулуп, акыркы эки жылда катталган сексуалдык зомбулук учурлары 87%га өстү.
Ошентсе да, отчетто прогресстин мүмкүн экени белгиленет: 87% өлкөлөр үй-бүлөлүк зомбулукка каршы мыйзамдарды түзүштү, ал эми акыркы он жылда 40тан ашык өлкө аялдардын укуктарын конституциялык кепилдиктерин күчөттү.
Бирок, ООНдун адистери мыйзамдардын өзү жетишсиз экенин белгилешет. Социалдык нормалар, стигматизация, коомдук басым жана коркунуч курмандыктарга жардам сурап кайрылууга тоскоол болуп, натыйжалуу сотту камсыз кылууга кедергигин тийгизет, бул эң оор зомбулук формалары, анын ичинде фемицид, жазасыз калуусуна мүмкүндүк берет.
Эл аралык аялдар күнүнө карата "ООН-аялдар" жазасыздыкты токтотууга жана мыйзамдын үстөмдүгүн жана теңдикти камсыз кылууга чакырат, бул юридикалык чөйрөдө гана эмес, күнүмдүк жашоодо да.
9-19-мартта өтүүчү Аялдардын абалы боюнча комиссиянын жыйыны аялдарды дискриминациялоо маселесин талкуулоого жана адилеттүүлүккө жетүүнүн жолдорун издөө үчүн уникалдуу мүмкүнчүлүк берет.
Сима Бахус "Азыр аракет кылуу убактысы келди – укуктар үчүн, адилеттүүлүк үчүн жана ар бир аял менен кыз коопсуздуктта жашап, ойлорун эркин билдире алышы үчүн" деп баса белгиледи.
Башкы беттеги сүрөт иллюстративдик: "ООН-аялдар" / Р. Браун (2017-жылы Нью-Йорктогу аялдардын укуктарын колдоо демонстрациясы).
