Европа Союзу жана Индия чоң соода келишимине келишти
Келишимдин алкагында 2032-жылга чейин Европадан Индияга товар экспортунун эки эсе көбөйүшү күтүлүүдө, бул компанияларга бажы төлөмдөрүндө 4 миллиард евро үнөмдөөгө мүмкүнчүлүк берет. Болжолдорго ылайык, эң чоң пайда немис авто өндүрүүчүлөрүнө, мисалы Volkswagen, Mercedes-Benz жана BMW, тийет, анткени Индия автоимпорттун бажы төлөмдөрүн 110% дан 10% га чейин этап-этабы менен төмөндөтүүгө макул болду.
Алкоголь ичимдиктерине болгон бажы төлөмдөрү да кыйла төмөндөтүлөт: шарап үчүн тарифтер 150% дан 75% га чейин кыскартылып, андан ары этап-этабы менен 20% га чейин төмөндөтүлөт. Унаалар, электроника, химиялык продуктылар, ошондой эле темир жана болот үчүн тарифтер да төмөндөтүлөт.
Еврокомиссиянын төрайымы Урсула фон дер Ляйен (Ursula von der Leyen) «Европа жана Индия бүгүн жаңы тарых жазып жатат» деп белгилеп, эки миллиарддай адамды камтыган эркин соода зонасын түзүүнү баса белгиледи.
Индиянын премьер-министри Нарендра Моди бул келишимди «бардык келишимдердин энеси» деп атап, анын өлкөнүн 1,4 миллиард тургуну жана миллиондогон европалыктар үчүн маанилүүлүгүн белгиледи.
Германиянын соода-өнөр жай палатасынын тышкы соода директору Фолькер Трайер (Volker Treier) келишимди «настоящий game changer» деп атап, Индия рыногуна чыгууга умтулган компаниялар үчүн маанилүү экенин билдирди.
Келишим күчүнө киргенге чейин текстти юридикалык текшерүүдөн өткөрүү керек, бул бештен алты айга чейин созулушу мүмкүн. Келишимдин ишке ашырылышы жыл ичинде башталышы күтүлүүдө. 2025-жылдын мартында аяктаган финансылык жыл ичинде ЕС менен Индиянын соода көлөмү 136,5 миллиард долларды түзөт.
Бул келишим глобалдык соодадагы өзгөрүүлөрдүн фонуна жетишилди. ЕС жана Индия экономикалык байланыштарын түрдүүлөтүүгө умтулушууда, анткени АКШнын президенти Дональд Трамп соода өнөктөштөрүнө жаңы бажы төлөмдөрү менен коркутуп, басым көрсөтүүнү күчөттү. Индия менен АКШнын соода келишими боюнча сүйлөшүүлөр мурда ийгиликсиз болгон.
ЕС менен Индиянын сүйлөшүүлөрү 2022-жылы тогуз жылдык тыныгуудан кийин кайра жанданды жана АКШнын айрым индиялык товарларга 50% бажы төлөмдөрүн киргизүүсүнүн фонуна активдешти.
Соода боюнча эксперт Аджай Шривастава келишим ЕС менен Индия үчүн маанилүү инструмент болуп, америкалык чаралардын кесепеттерин жумшартууга жардам берет деп эсептейт, айрыкча эмгек талап кылуучу тармактарда.
Евросоюз үчүн бул кыска убакыт ичинде соода тармагында экинчи ири ийгилик: мурда Брюссель Латин Америкадагы Меркосур блогу менен сүйлөшүүлөрдү аяктаган жана Индонезия, Мексика жана Швейцария менен келишимдерге кол койгон. Индия болсо, өз кезегинде, Британия, Жаңы Зеландия жана Оман менен соода байланыштарын активдүү кеңейтүүдө.