Катта мугалимдер билим берүү тармагына болгон көңүл буруусу жана 1-апрелден баштап айлык акынын жогорулашы үчүн ыраазычылык билдиришет. Бирок, алар ошондой эле ар кандай предметтерди окуткан педагогдор үчүн айлык акы коэффициенттериндеги айырмачылыктарды көтөрүшөт.
Мугалимдердин өкүлдөрү 2022-жылдын 30-мартындагы №181 токтомунун күчүнө киришине чейин айлык акынын бирдейлештирилгенин жана ар кандай дисциплиналарды окуткан педагогдордун негизги шарттары тең экенин эскертет. Ар кандай коэффициенттердин киргизилиши айлык акыларда олуттуу теңсиздикке алып келди, ал эми эмгектин көлөмү жана татаалдыгы салыштырмалуу эле калды.
Бул педагогикалык коомчулук арасында тынчсызданууну жаратат жана билим берүү мекемелеринде чыңалууну пайда кылат."Биз Эмгек кодекси жана профсоюздардын негизги принциптери социалдык адилеттүүлүккө - бирдей баалуулуктагы эмгек үчүн бирдей төлөмгө негизделгенин баса белгилегибиз келет. Бул принцип заманбап эмгек мамилелеринин негизин түзөт жана ар кандай критерийлер боюнча, анын ичинде теңдеш татаалдык жана жоопкерчилик менен аткарылган жумуштун өзгөчөлүгү боюнча дискриминацияны алдын алууга кызмат кылат," - деп айтылат кайрылууда.
Мугалимдер ошондой эле алардын жумушу, предметке карабастан, жогорку квалификацияны, жоопкерчиликти, туруктуулукту жана туруктуу өзүн-өзү өнүктүрүүнү талап кыларын баса белгилешет.
Ар бир педагог, математика, тарых же тил мугалими болобу, биздин өлкөнүн келечектеги муундарын билим берүү жана тарбиялоого бирдей маанилүү салым кошот."Биз айрым дисциплиналар үчүн жогорулатылган коэффициенттердин киргизилиши адистерди ушул тармактарга тартууга багытталганын түшүнөбүз. Бирок, практикада бул мугалимдер арасында салыштырмалуу жумушту аткарган айлык акыларда негизсиз дифференциация маселесин жаратты," - деп баса белгилешет мугалимдер.
Профсоюздар жана педагогикалык коомчулук премьер-министрге кайрылып, төмөнкү сунуштарды киргизишет:
- токтом долбоорун иштеп чыгуу үчүн министрликтер, профсоюздар жана эксперттердин катышуусунда жумушчу топ түзүү;
- мугалимдердин ар кандай предметтери боюнча эмгек акы коэффициенттериндеги айырмачылыктарды жоюу үчүн долбоорду кайра карап чыгуу;
- бирдей эмгек үчүн бирдей төлөм принциптерине негизделген адилеттүү эмгек акы шарттарын камсыз кылуу.
Ошондой эле, "приоритеттүү" жана "приоритетсиз" дисциплиналарга бөлүүнү болтурбоо үчүн бардык жалпы билим берүү предметтери үчүн бирдиктүү негизги коэффициентти белгилөө маселесин карап чыгуу зарыл. Бул кадам бардык педагогдорго адилеттүү мамиле кылууга жардам берет жана билим берүү чөйрөсүндө конфликттерди алдын алат.
***
Эскерте кетсек, мугалимдердин айлык акыларынын акыркы жогорулашы 2022-жылдын апрелинде болгон. Ошол учурда эсептөө системасы өзгөртүлгөн: мугалимдер азыр саат боюнча эмес, ставка боюнча айлык алышат, ошондой эле максималдуу жүктөм боюнча чектөөлөр киргизилген. Учурда орточо айлык акы 26 миң сомдун тегерегинде.Кийинки жогорулатуу 2026-жылдын апрелинде жана октябрында күтүлүүдө. Мугалимдердин айтымында, бар болгон маалыматтарга ылайык, негизинен жогорулатуу STEM-дисциплиналарын окутуучуларга тиешелүү болот, бирок Министрлик бул маалыматты четке какты.
Тарых жана гуманитардык дисциплиналарды окуткан мугалимдер өз айлык акыларындагы төмөн коэффициентке байланыштуу нааразычылыктарын бир нече ирет билдиришкен.
