Шаардык маданият бөлүмүнүн башчысы Таалай Илипбаев Turmush маалымат агенттигинин журналисттери менен бөлүшүп, реставрациянын каржылануу республикалык бюджеттен жүргүзүлүп жатканын билдирди. Бул жылы Караколдо 14 долбоор ишке ашырылууда, алардын арасында тарыхый-өлкө таануу музейинин реконструкциясы да бар. Музей мурда бир имаратта жайгашкан, бирок 2025-жылы ага статистика башкармалыгынын имараты кошулат. Эки имарат да тарых жана маданий мурас эскерткичтери болуп саналат. Илипбаев жумуштарга кийинчерээк курулган кошумча имараттарды бузуу жана имараттардын баштапкы көрүнүшүн калыбына келтирүү кирерин, тарыхый архитектураны сактоого басым жасалганын белгиледи.
Музейдин директору Гулназ Орозова музей фондунда болжол менен 14 миң экспонат бар экенин белгиледи. Жаныбарлардын чучелелерин Н.М. Пржевальскийдин мемориалдык комплексине убактылуу көчүрүү жана калган экспонаттарды сактоо үчүн ороо музейдин бардык коллекциясын көрсөтүүгө шарт түзөт, бул мурда орун жетишсиздигинен мүмкүн болбой келген. Ошондой эле имараттардын ортосунда жөө жүрүүчү зона түзүү пландалууда, бул келүүчүлөрдү шаар тарыхына чөмүлтөт.
Караколдун вице-мэри Эрмакан Дүйшебаева музей комплексинин өнүгүшү туристтерди тартууга жардам берерин кошумчалады. Өткөн жылы музейди 28 миң адам зыярат кылган, жумуштар аяктагандан кийин бул сан өсөт деп күтүлүүдө. Ал реконструкция учурунда имараттардын оригиналдуу абалын сактоо пландары катуу сакталат жана жумуштар учурунда музей зыярат кылууга жабык болот деп баса белгиледи.
Долбоордун алкагында уникалдуу артефакттар үчүн көргөзмө залына айлануучу подвалды реставрациялоо да жүргүзүлөт, анын ичинде 1856-жылга таандык эки сейф жана монета үчүн сандык бар.
Бул имараттардын тарыхы Turmushтун мурунку басылмаларында айтылган: Орозова көчөсү, 3 дарегиндеги имарат 1904-жылы соодагер Ахмет-Гарей Каримов үчүн курулган, ал кезде бул шаардагы эң белгилүү имараттардын бири болгон, кийин банк жана башка мекемелер жайгашкан. Музейдин негизги имараты 1887-жылы М.Н. Ильиндин үйү катары курулган жана жети бөлмөдөн турган.
Каримовдун чөбөрөсү Динара Байзакованын айтымында, анын ата-бабалары жөнөкөй жыгач ташуучу катары жолдорун баштап, акырындык менен байып, соодагер болушкан. Каримовдун 3350 рубль алтынга тең келген кыймылсыз мүлкү болгон, бул ага Мамлекеттик Думага шайлоого катышууга укук берген.
Ал 1912-жылы каза болгондон кийин мүлк улук уулу Ганиге өттү. 1917-жылы, өмүрүн сактап калуу үчүн, үй-бүлө "ыктыярдуу" түрдө мүлкүн мамлекетке өткөрүп, Алматыга көчүп кетишти.
Уул-кыздары арасында дагы башка белгилүү адамдар болгон: уулу Султан Кыргызстанга кайтып келип, агроном болуп 40 жылдан ашык ушул тармакта иштеген. Ал, башка бир туугандары жана эжелеринин катарында, үй-бүлөнүн жана шаардың тарыхында маанилүү из калтырган.
Каракол ар кандай өнөр жай ишканалары, анын ичинде терини иштетүү жана сабын чыгаруу заводдору, ошондой эле диңиздер менен маанилүү экономикалык борборго айланган. XX кылымдын башында бул жерде соода активдүү өнүгүп, шаар соода жолдорунда маанилүү түйүнгө айланган.
Ошентип, Караколдогу имараттарды реконструкциялоо алардын тарыхый баалуулугун сактап калбастан, региондун маданий жана экономикалык өнүгүүсүнө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзөт.
