Тек ар бир жети өлкөнүн биринде бийликте аялдар бар

Елена Краснова Коом
VK X OK WhatsApp Telegram
Бириккен Улуттар Уюмунун маалымат кызматынын маалыматы боюнча, 2026-жылы мамлекеттердин же өкмөттөрдүн башчыларынын арасында аялдардын саны бар болгону 28. Ошол эле учурда 101 өлкөдө жетекчилик кызматта бир дагы аял жок. Бул аялдардын саясий структураларда жетишсиз өкүлчүлүгү бар экенин жана көптөгөн маанилүү чечимдердин эркектер тарабынан кабыл алынып жатканын көрсөтөт.
Парламенттер аралык союз тарабынан "БУУ-аялдар" менен биргеликте жүргүзүлгөн изилдөө аялдардын саясаттагы, айрыкча аткаруу бийлигиндеги, өкүлчүлүгүнөн олуттуу жайлашуу, кээде болсо артка кетүү болуп жатканын аныктады. Учурда аялдар дүйнө жүзү боюнча министрлик кызматтардын болгону 22,4%ын ээлеп турат, бул 2024-жылга салыштырганда төмөндөп, узак мөөнөттүү жай прогресстен кийин артка кетүүнү көрсөтүүдө.
Өкмөт структураларында гендердик теңдик 14 өлкөдө гана жетишилген, ал эми сегиз өлкөдө бир дагы аял-министр жок. Парламенттерде аялдар 27,5% орунду ээлеп турат, бул өткөн жылга салыштырганда (27,2%) бир аз жогору. Бирок парламенттин жетекчилик органдарында төмөндөө байкалууда: 2026-жылдын январь айына карата аял-спикерлер 19,9% (54 адам) түзөт, бул өткөн жылга салыштырганда дээрлик төрт пунктка төмөн.
Саясаттагы аялдар реалдуу жашоодо жана интернетте враждебдик жана коркутууларга көбүрөөк туш болууда: 76% аял-депутаттар коркутууларды алганын билдиришет, ал эми эркектер арасында бул көрсөткүч 68%ды түзөт. Бул кырдаал көпчүлүктү саясий жашоого катышуудан алыстатууда.
Аялдар жогорку кызматтарды ээлегенде да, көбүнчө "традициялык" тармактарга, мисалы, гендердик теңдик жана үй-бүлө маселелерине көңүл бурушат: гендер маселелери боюнча министрликтердин 90%ы жана үй-бүлө иштеринин министрликтеринин 73%ы аялдар тарабынан башкарылат. Ошол эле учурда, эркектер коргонуу, ички иштер, адилеттик, экономика, башкаруу, саламаттыкты сактоо жана билим берүү сыяктуу негизги тармактарда дээрлик толугу менен үстөмдүк кылышат.
VK X OK WhatsApp Telegram