37 жаштагы Айдана Абдувалиева үчүн Өзгөчө кырдаалдар министрлигиндеги (ӨКМ) жумушу жөн гана кесип эмес, жашоо образына айланган. Ал тогуз жылдан бери дайым тобокелчиликке даяр болууну талап кылган милдеттерди аткарып келет, ал эми үйдө анын эки баласы күтүп турат. Айдана кызматта форма кийген аялдар тууралуу терс стереотиптерди жок кылууга аракет кылып, назиктик кыйынчылыктарды жеңүүгө тоскоол болбойт жана аялдар эркектер менен бирдей ийгиликтүү иштей алат экенин көрсөтүп жатат. Бул материалда ал өзүнүн сезимдери, кесиптин чакырыктары жана "форма кийген катуу аял" тууралуу мифтин чындыкка дал келбестигин айтып, өзүнүн чыныгы жаратылышын ачып берет.
Айдана Кыргыз Республикасынын ӨКМнин материалдык-техникалык камсыздоо башкармалыгында улук офицер болуп иштейт. Чоңойгондо ал өз өлкөсүнө кызмат кылууну кыялданчу. Ош технологиялык университетинин "Экология жана өзгөчө кырдаалдардагы коргоо" факультетине киргенден кийин, ал ӨКМге жумушка орношуп, кыялына жетүүгө киришти.
«ӨКМдеги жумуш чоң жоопкерчиликти талап кылат. Мен форма кийгениме, милдеттеримди аткарып, элге берилгендик менен кызмат кылганыма сыймыктанам. Кээде бул кыйын болот. Биз 24 саат бою иштейбиз: дайым чакыруулар, кезектөөлөр... Мындай учурларда жүрөгүм балдарым менен милдеттин ортосунда жыртылып кетет. Бул ажырашуу оорутат, бирок кызмат өзүнүн талаптарын коюуда. Биз, аялдар, бул маселени эркектер менен бирдей жеңип жатабыз», - дейт Айдана.
Анын ою боюнча, ӨКМдеги жумуш гана чыдамкайлыкты сыноо менен чектелбестен, рухту бекемдейт. Бул жерде жасалма өзүн-өзү тастыктоого муктаждык жок — система жана тартип ички күчтү формалайт.
«Биз Конституцияны жана өлкөнүн мыйзамдарын так сактап, аскердик уставдардын чегинде иш алып барабыз. Офицердин кесипкөйлүгү буйруктарды так аткарууда жатат. Менин ӨКМдеги кызматым мага баа жеткис тажрыйба жана чыныгы досторду берди. Бирок эң маанилүүсү, мен жашоонун чыныгы баасын түшүндүм. Ар күнү кыргызстандыктар менен кыйынчылыктарда жолугуп, ар бир мүнөттү жана ар бир адамдын жашоосун баалоо керек экенин түшүнөм», - деп кошумчалайт ал.
Мурда Айдана Ош шаарындагы кризистик кырдаалдарды башкаруу борборунун 112 бирдиктүү кезектеги кызматында иштеген. Ал белгилегендей, бул жумуш аялдар үчүн өзгөчө кыйын: үй жумуштары экинчи планда калып, кезектөөлөр эки күнгө созулушу мүмкүн. Кээде ага чоң оорутууларды алып келген телефон чалуулары болгон, бирок чыдамкайлык жана жогорку кесипкөйлүк көрсөтүү керек болчу.
«Бир жолу кезектөөлөрдүн биринде үч жашар уулумдун жоголгону тууралуу кабар алдым. Ал коңшунун баласы менен ойноп чыгып, кайра келген жок. Мен башка адамдардын өмүрү үчүн жоопкерчилик алып, чукул чакырууларды кабыл алып жатканда, баламдын кайда экенин билбей калуу чыдамсыздыкка алып келди. Постту таштап кетүү кыйын болду, бирок, бактылуу, баары жакшы бүттү, эми мен эне болуу менен кызматты тең салмакта кармоону үйрөндүм», - деп бөлүшөт ал.
Айдананын жашоосунда үй-бүлө жана кызмат ортосунда тандоо учурлары көп жолу пайда болгон, бирок ал айткандай, бардык кыйынчылыктар өтүп кетет: кайгы кубанычка алмашышы мүмкүн, ошондуктан анын жашоосунда кайгыга орун жок. Эң негизгиси — чыдамкай болуу жана караңгы тилкеден кийин дайыма жарык тилке келет экенин эстен чыгарбоо.
«Форма кийген аял аял бойдон калат. Биз назиктикти баалайбыз жана башка адамдардай эле камкордукка муктажбыз. Биздин кызматтан эмоционалдык чыдамкайлык талап кылынат, жана кээде бизге да колдоо керек. ӨКМдеги жумуш мага тартипти үйрөттү, жана мен балдарды тарбиялоодо катуураак болдум. Бирок эң маанилүүсү — чарчаганыма карабастан, мен балам менен сүйлөшүүгө жана анын жашоосуна чын жүрөктөн кызыгуу көрсөтүүгө күч табышым керек», - деп баса белгилейт ал.
Кызматка өзүн арноону кыялданган кыздарга Айдана билим алууга, спорт менен машыгууга жана максаттарынан баш тартпоого кеңеш берет.
«Мен үчүн мекен — бул биринчи кезекте үй. Биз баарыбыз бир чоң үй-бүлөбүз, жана биздин жалпы үйүбүз бекем болушу үчүн, аны сүйүп, коргоо керек. Мен тагдырга чексиз ыраазычылык билдирем, анткени бизде өз жерибиз бар, жана менин ӨКМдеги кызматым — бул менин бул тынчтыкты коргоо жана биздин жалпы үйдүн коопсуздугун камсыздоо үчүн күн сайын жасаган аракетим», - деп жыйынтыктады ал.
Форма кийген аялдар чыныгы күч физикалык күчтө эмес, хаос ичинде салкын акылды сактоо жана жардамга муктаж адамдар менен байланышта ысык жүрөктү кармоо мүмкүнчүлүгүндө экенин жандуу далилдешет. Бул аялдар жөн гана өз милдетин аткарып жаткан жок, алар дүйнөгө жакшылыктын бир бөлүгүн алып келишет.
