Маалыматка ылайык, райондук маалымат ресурстары жана краеведение борбору тарабынан берилген маалыматка ылайык, Мураке 1930-жылы негизделген. Легендага ылайык, ошол учурда бул жерде Мур аттуу урматтуу адам жашаган, аны жергиликтүү тургундар урматтап, Мур-аке деп аташкан.
Бул адам биринчи болуп бул жерде үй салып, айылдын борбору аркылуу арык өткөргөн, бул болсо тургундарды зарыл суу менен камсыздаган. Мур-аке айылдын негиздөөчүсү болуп, дыйкандар арасында сугат суусун бөлүштүрүү боюнча мираба (мурапа) катары маанилүү роль ойногон. Анын аракеттери жана авторитетинин аркасында аймактын аты акырындык менен Мураке болуп өзгөргөн.
Бул айылдын тарыхы региондун агрардык секторунун өнүгүүсү менен тыгыз байланыштуу. 1975-жылы айыл винсовхоздун бир бөлүгү болуп калды, ал эми жергиликтүү тургундар жүзүм бактарында иштей башташты.
1980-жылы Мураке «Живпром» совхозуна кошулуп, ал эт мал чарбачылыгына адистешкен. 1998-жылы бул жерде «Мураке» аттуу өзүнчө совхоз түзүлүп, анда арпа, буудай жана люцерна өстүрүлгөн. Бирок 2001-2003-жылдары совхоз жоюлуп, анын негизинде жеке дыйкан чарбалары пайда болгон.
Жергиликтүү тургун Кулшакан Дунганованын айтымында, айылда белгилүү адамдардын ысымдары менен аталган беш көчө бар: кинорежиссёр Шаршеналы Усубалиев, акын Салкын Бегалиева, Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлери Шамшы, ошондой эле урматтуу карыялар Орозаалы-ата жана Кадыркул-ата.
Жалпы саны 1000 адам жашаган айылда Салкын Бегалиеванын ысымы менен аталган орто мектеп, эки бала бакча, фельдшердик-акушердик пункт (ФАП), мечит жана дүкөндөр бар. Тургундардын негизги киреше булактары мал чарбачылык жана айыл чарба болуп калууда.
Мурап деген эмне?
Кыргыздардын отурукташкан жашоо образына өтүшү жана айыл чарба өндүрүшүнүн башталышы менен сугатка муктаждык пайда болду. Сууну бөлүштүрүүгө жооптуу адам мураб наамын алып, адилеттүүлүгү үчүн чоң урматка ээ болгон.
